BÙI HOẰNG VỊ

2009-06-27T05:22:00.000-07:00

.
.
.

◄ CLICK&CLICK&CLICK ►

BÙI HOẰNG VỊ

TRUYỆN BIẾM THƠ XIẾC DỊCH PHỎNG VẤN

◄►

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

2009-06-27T05:11:00.000-07:00

multiply
damau
tienve

.
.
tRUyện

bIếm

thƠ
xIếC
dịch
pHỏng vẤn
.
.
.
.
.

Chú thích: Minh họa của Đinh Chinh, báo Hợp Lưu, Pierre Bùi tô mầu

2009-06-26T18:57:00.003-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
01. ÂM ĐẠO
SG,15/03/1989 (Trích lục QÙY HOA BẢO ĐIỂN).

Chuyện kể Pôl Pốt Đại Ma Đầu tu luyện đã lâu, đến ngày kia khởi phát tâm nguyện thiên hạ đại trị ; trước lúc hạ san, có ghé Hồ Đồ Tiên Sinh ở Hồ Đồ Cốc để vấn đạo. Hồ Đồ trông mặt đã biết tám chín phần tâm địa, nói:

Ngươi sắp lên ngôi báu đấy. Xin có lời mừng.

Thiên hạ bao nhiêu là cao nhân; bản thân chỉ nguyện giúp đời, nào dám nghĩ đến tranh giành ngôi thứ?

Nói là nói vậy, chứ phàm người có quý tướng, không sớm thì muộn, cũng phải gặp hồi vinh hiển.

Tiên sinh khéo đùa, chứ mặt heo, tai chó, tay khỉ, lưng trâu thế này, sao có thể gọi quý tướng?

Ngươi chưa hiểu. Quý tướng chỉ có nghĩa là dị tướng đó. Ở đời hễ hiếm, hễ lạ, thì quý. Nọ đời Tần bên Tầu có kẻ chỉ nhờ dương vật to lớn phi thường mà phút chốc lên ngôi giả phụ của Vua. Có gì dưới gầm trời này gọi được là bất khả?

Được như lời, thì quý hóa xiết bao. Nay giả có lên ngôi báu, thời phải trị dân lẽ nào? Mong tiên sinh vì đời, chỉ dậy đôi lời minh triết; sẽ xin ghi chép vào lòng, làm cẩm nang tối thượng.

Chẳng dám. Những điều ta nói chỉ là lập lại cổ nhân, chẳng dám tự nhận là minh triết.

Vậy cổ nhân dậy thế nào?

Cổ nhân dậy dân nào cũng là dân, thời nào cũng đi chân đất mà cầy cấy, đi xe ngựa mà bán buôn. Có khác là khác Vua, khác cách trị. Có một cách nọ: Thế thiên hành đạo. Vô vi nhi trị. Bất khả tư nghị. Người người đều thư thái. Theo cách ấy trị dân gọi là Đế Đạo, chỉ bậc thánh hiền mới làm được.

Nghe mù mờ quá, chẳng khác Hư Không, làm sao phân biệt? Xin cho nghe cách khác.

Lại một cách nọ: Lấy danh lợi, tiền của, mà khiến người. Ai nghe thì được danh, được lợi, chẳng nghe thì miễn bàn. Cách ấy trị dân gọi là Vương Đạo, chỉ kẻ lắm tài, lắm tiền, mới làm được.

Xưa nay Độc Nhất Thư Chi Nhân, Tư Nhất Riel Chi Thủ, tài chẳng bao nhiêu, tiền chẳng bao nhiêu, cách ấy chẳng theo được. Xin cho nghe cách khác.

Còn một cách nữa: Lấy miệng lưỡi mà mê hoặc người. Lấy vũ lực mà khiển người. Lấy cái chết mà dọa người. Chẳng ai dám phản. Nơi nơi đều yên. Theo cách ấy trị dân gọi là Bá Đạo, phải người bản lãnh mới làm được.

Ma Đầu cướp lời:

Ôi, cao kiến. Xin theo cách ấy. Hôm nay sáng được nghe lời phải, tối dẫu nhắm mắt cũng không ân hận vậy.

Nói xong, lậy tạ, rồi khấp khởi xuống núi ...

Lại nói Hồ Đồ, ngày đó cũng bỏ Cốc, ngao du sơn thủy. Tưởng đã chẳng bao giờ còn thấy Ma Đầu, nào ngờ buổi kia, nhân hái thuốc chốn thâm sơn giáp ranh Xiêm Quốc, xảy gặp một toán quân đang tuần lánh nạn, cầm đầu lại hóa ra là cố nhân. Có điều, giờ trông y sao lạ: Xiêm áo xác xơ, mặt mày hớt hải. Tùy tùng lại càng thảm: Tay cụt chân què, sứt tai mẻ mũi, bước đi bước khóc , rất đỗi ... dễ thương. Động lòng, hỏi:

Sao đến nỗi này?

Ma Đầu sấp đất, tru lên:

Tiên sinh ơi là tiên sinh! Sao không báo trước cái hậu vận này? Trời ơi là Trời! Hồ Đồ ơi là Hồ Đồ!

Ngày nọ ngươi bỏ đi ngay, ta nào kịp thêm một lời? Giờ xin kể cho nghe, ngươi đã làm gì nên nỗi?

Làm gì ư? Từ buổi ấy về ngay cố hương, gặp thời cơ lớn, cứ y cẩm nang tối thượng mà làm ; những tưởng một đời an hưởng ngôi báu, ngờ đâu ngồi chưa nóng chỗ, đã bị đánh đuổi tan tác, phải bỏ của chạy lấy người, lánh vào tận chốn này. Chao, cẩm nang ơi là cẩm nang!

Cẩm nang tối thượng là cái quái chi? Cụ thể ngươi đã làm những gì?

Còn hỏi đã làm gì nữa ư? Lấy đao búa mà kề cổ người. Lấy Bạch Thư, Miêu Tuyển mà răn người. Lại mỗi ngày chỉ cho ăn một hột cốc, uống một giọt máu ; trăm họ rơi đầu, máu chẩy thành sông, xương chồng thành núi, xã tắc hóa tha ma, cực kỳ khoản khoát. Thế còn chửa được gọi là Bá Đạo ru? Sao ngày ấy lại dậy : chẳng ai dám phản, nơi nơi đều yên?

Ôi chao, ngươi đã nhầm lớn rồi. Cẩm nang của ngươi dẫu bá đạo đến như Kiệt, Trụ, cũng chẳng dám theo nữa là!

Cứ những lời vừa nói đó, thời đây đã chẳng theo đúng Bá Đạo ư?

Phải. Đạo ngươi tuyệt chẳng thể gọi Đế, Vương, hay Bá, gì hết ; trần đời này chẳng ai, ngoại trừ một thằng khùng nọ bên nước Phổ, là lớn mật dám làm, song kết cục đã phải thẳng đường Âm Phủ lánh nạn rồi. Nói vậy, có thể tạm gọi đạo của ngươi bằng một cái tên đó.

Là gì, hử Trời?

Là ... Âm Đạo!

Sao mà nghe âm hiểm quá vậy?

Nói rồi, lại tru lên. Tùy tùng cũng rống thêm vào, lại càng thảm thiết.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:57:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
02. TIẾNG HÁT
SG, 27/03/1989
.
.
Trong đợt làm cỏ kinh thành Cựu Vương, thủ hạ hai Đại Ma Pôl Pốt, Yêngsari được lệnh không bỏ sót dù chỉ một mạng trong Đền Vua, từ bậc sư sãi cho đến hàng tôi tớ, thị tỳ. Trong số bị nạn có bà lão kia, xưa còn trẻ từng làm mê hồn người với vũ điệu Apsara thần thánh, nay dù không múa nữa, vẫn còn lại tiếng hát, mệnh danh Tiếng Hát Không Tuổi; nếu chỉ được nghe, không ai tưởng tượng tóc bà đã trắng như mây: Tiếng hát trong như nước suối mùa Xuân, tươi thắm như cỏ hoa đồng nội, đầy tràn như hơi thở của Tự Nhiên. Khi quân bắt trói điệu ra, hai Ma Đầu lệnh cho quỳ mà hát. Hôm đó, bà đã cất tiếng hát lần cuối giữa bầu tử khí của cái kinh thành bị nguyền rủa nọ; những kẻ đứng quanh, bị xiềng hay trói, đều lặng người, run rẩy. Yêngsari liền quát bảo ngưng, hỏi:

Bài con mụ này vừa hát tên gọi là chi?

Bẩm Đại Vương, là Vĩnh Sinh, đại để nghĩa là sống, không bao giờ chết.

Bởi đâu lại có tiếng khen về mụ? Chứ như ta vừa nghe thời có chi là tuyệt kỹ, có chi là vô song, có chi là phi thường? .

Bẩm, Đại Vương chưa rõ đó thôi: Bài này chỉ có mụ ta hát mới nghe ra âm nhạc véo von như vậy. Còøn như bất kỳ ai khác, hễ cất lên, thời không cách nào nên tiếng người cho được; trái lại, chỉ tựa hồ một cuộc bài tiết âm thanh mà chớ, nghĩa là, gần thời nghe như tiểu tiện, xa thời như trung tiện chẳng khác.

Lại có như vậy sao? Nếu thế cũng đáng gọi là kỳ tích đó. .

Bèn quay sang Pôl Pốt Ma Đầu: .

Nè Pốt huynh, xét ra có thể thâu dụng con mụ này chăng? .

Song, đã bị gạt đi: .

Sari hiền hữu, vội quên ư? Tâm nguyện của ta là gì? Nhổ cỏ, phải nhổ cho tận. Diệt thù, phải diệt cho tuyệt. Bằng chẳng vậy, sao bình thiên hạ? Còn tiện kỹ như mụ kia, có gì mà trầm trồ? Hiền hữu há quên? Thất sắc khả loạn kỳ nhãn. Thất thanh khả loạn kỳ nhĩ. Thất hương khả loạn kỳ tỵ. Thất vị khả loạn kỳ thiệt. Thất tình khả loạn kỳ tâm! Cái Đẹp chỉ giỏi có vậy. Với kẻ nuôi chí lớn như chúng ta đây, rèn can chẳng gì bằng nghe tiếng hót của quạ, cú, diều…, luyện đởm chẳng gì bằng nhại tiếng tru của heo lợn, sài lang, linh cẩu… ; ấy mới đáng gọi anh hùng đại trượng phu vậy. .

Ờ, ờ, ... Không được hiền huynh khéo nhắc, ngu đệ suýt nữa sao nhãng cả đại cuộc. Đa tạ Pốt huynh. Phải đó. Cái Đẹp, quả là đê tiện. .

Đoạn thét: .

Quân bay! Cho treo cổ mụ! .

Từ đó xứ sở im tiếng hát.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:56:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
03. HỌC VẼ
SG, 30/03/1989 (Trích KHỀ KHÀ NGỮ / Chương VẤN TÚ TÀI)
.
.
Ở Ngao Quốc xưa có kẻ theo nghề vẽ người, lẽo đẽo đã bao năm vẫn không được đời quý chuộng, bèn tìm đến một họa sĩ thời danh giầu có thời bấy, là Ngụy Tử, hỏi:

Thưa ngài, tôi phải vẽ sao bây giờ?

Ấy là tuỳ đất, tuỳ người.

Nghĩa là thế nào?

Ở đất kia, lạ lắm, chẳng mấy ai chịu nhìn cái thực; trái lại, chỉ chuộng điều giả trá: Có gã kia sứt môi, đến nhờ, ta vẽ ra lành lặn; gã thích lắm, lại đem vợ đến. Ả méo mồm, ta vẽ thành ngay ngắn; lại càng thích, liền giới thiệu người khác, khách đuổi đi không hết.

Thật mầu nhiệm.

Chẳng đáng gì. Nào đã gọi là đắc sách?

Lại có sách mầu hơn ư?

Sao không? Nếu chỉ biết một sách, thà không đọc gì còn hơn.

Vậy xin nói thêm sách kia.

Nghe nói đất anh ở, người đời tai ưa nghe chuyện rùng rợn, mắt ưa nhìn sự quái dị; đã vậy, sao không thường vẽ quỷ thần, rồng rắn, lưỡi đỏ, nanh dài, cưỡi mây, khạc lửa? Sao không thường vẽ những điều không bao giờ có thật, những chuyện chẳng bao giờ xẩy ra? Ấy mới kể đắc sách; nếu chẳng bán được tranh, cứ đến nhổ vào mặt ta.

Tôi sợ khó theo.

Nghe vậy mà chẳng phải vậy. Sự thật thời chẳng gì dễ cho bằng vẽ những điều chẳng hề có; đã vậy, còn được tiếng đồn, khen cho con mắt tiên tri, nhìn suốt sáu cõi âm dương lục đạo. Nọ trông những bậc hoạ sư ở đất anh, như Lộng Tử, Ngoa Tử, … đã chẳng từng trở nên lẫy lừng nhờ tuyệt kỹ này ru? Còn những kẻ thật thà chỉ biết vẽ mãi một thực tại trước mắt, thời tránh sao cho khỏi bị chê bai là tầm thường nhi thuật?

Thật mầu nhiệm. Nhưng hỡi ơi, thế thì thực tại trước mắt tôi đây chẳng còn gì để vẽ nữa sao?

Nói thế cũng chẳng phải. Còn chứ. Còn một thứ này, nơi nơi đều chuộng, đời đời đều yêu: Há chẳng biết, trên hết mọi sự, người đời vẫn thèm khát nhất những chuyện tục tĩu, những điều tà vạy, phải dấu diếm? Thế ai cấm anh không được chuyên cần mà vẽ ra ngồn ngộn những bộ phận sinh dục, ê hề những thao tác truyền giống, miễn sao cực kỳ táo tợn, cực kỳ kinh dị; lại tha hồ thực, chẳng gì thực hơn? Được vậy, thời tiền tài, danh vọng, chỉ trong gang tấc. Ấy mới gọi thượng sách; nếu chẳng phải, cứ đến lấy dép mà vả vào mồm ta. Kìa như bậc đại danh họa thời nay, là Trọc Tử, đã chẳng một mình đoạt hết giải thưởng này đến giải thưởng khác rất ư cao quý, chỉ nhờ thủ đắc bí quyết này ru? Còn nói chi đến những kẻ ngây ngô, chỉ biết tô đi đồ lại những trò đạo đức nhàm chán của nhân sinh, thảng hoặc có bị những đấng sành điệu xếp vào hàng liệt dương, hay thiến hoạn, tưởng cũng chẳng có chi là oan uổng vậy.

Lại nói:

Sở dĩ bấy lâu anh không thành công cũng chỉ bởi anh giỏi vẽ hình người mà chưa giỏi vẽ cái tánh của người, có thế thôi.

Chao. Đơn giản vậy ru? Vậy mà bao năm qua tôi cứ luống công, đến đỗi suýt trở thành bất đắc chí, chẳng khác nào người mù, không nhìn thấy đường đi.

Nay đã chỉ cho thấy, thời cứ thế mà đi.

Đa tạ.

Kẻ nọ trở về, thực hành điều tâm đắc, sau trở thành đại danh hoạ, một thời vinh hiển; của cải, danh vọng, chẳng biết để đâu cho hết.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:55:00.002-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
04. PHÁT HÀNH
SG, 01/04/1989 (Trích NGÀN LẼ MỘT CHUYỆN KINH RỊ)
.
.
Nghe nói ở Sài Đại Thành xưa có Tú Tài họ Bợm hành nghề độc quyền in và bán sách, ai có nhu cầu đều phải tìm nhờ, dầu được hay không, còn tùy. Ngày nọ, một thư sinh mặt trắng đem tập bản thảo chưa ráo mực đến, Bợm thờ ơ hỏi:

Anh cần gì?

Thưa, chỉ có tập bản thảo đây.

Bợm liếc xéo trang bìa, hỏi:

Ấy là cái gì? Thi? Truyện? hay Kinh? Ai viết?

Thưa, nó là đứa con đầu lòng của tôi, nói về cái lẽ nhân sinh : về niềm vui và khổ não, sống và chết, tồn tại và vĩnh cửu, ...

Bợm lật vài trang, bĩu môi:

Thế thôi à? Anh nghĩ ai sẽ đọc cái loại này?

Tôi không mong nhiều người đọc , nhưng ...

Bợm cười khẩy, dạy:

Này anh bạn, anh nên hiểu, những điều anh viết đó đã có hàng vạn kẻ trên đời này viết nát ra rồi ; rốt cuộc có đi đến đâu? Ta khuyên anh chớ mó vào nữa : Người đời nay thực dụng lắm, chẳng ai thèm những thứ vô bổ ấy của anh; anh nên kiếm cái gì khác mà làm thì hơn, miễn bổ ích, thiết thực, và khoa học.

Gã thư sinh cầm bản thảo về, còn Bợm thời sập cửa; kẻ buồn, người bực.

Chiều cùng ngày có Thầy Cử Bịp, vẫn tự xưng Viện Sĩ Viện Hàn Lâm Khoa Học Đời Sống, cũng đến gặp Tú Bợm; Bợm vồ vập, khoản đãi nước nôi, lễ phép hỏi:

Chẳng hay ngài có chi dậy bảo?

Cử Bịp khà một tiếng:

Ta suốt mấy năm nằm vắt chân lên trán, hoàn thành được một công trình vô song này, rất nên tâm đắc ; rày muốn cho in ra để cứu đời, mua lấy âm đức về sau.

Bợm xuýt xoa:

Ôi, thực là tài hoa. Xin ngài cho xem qua.

Đây, công trình vô song ấy đây. Ta hãy tạm đặt tên Toàn Khoa Đại Thần Pháp. Cứ việc theo lời chỉ dậy của bảo pháp này, thời nhân loại sẽ chẳng ai phải trầm luân trong bể khổ của nan y bá chứng ; trái lại, còn được phép trường sinh bất lão, phúc lộc thọ tam toàn nữa. Sách dành cho mọi người : phú, bần, nam, phụ, lão, ấu, ai ai cũng thực hành được, tiện lợi, dễ dàng, không tốn kém. Ấy cũng chính là cái tâm nguyện khiêm tốn của ta vậy.

Bợm nâng niu báu vật, giở đọc qua lời giới thiệu, rồi chương dẫn nhập, rồi số liệu thống kê, rồi biên tập bệnh án, chưa kể trích dẫn này nọ, xong, trầm trồ:

Từ thủa bình sinh Bợm này mới được thấy là một. Sao mà thần đến vậy ? Tự chữa lành nan y bá chứng chỉ bằng … nước đái của chính mình! Quả vừa bổ ích cụ thể thiết thực, vừa lý luận khoa học hùng hồn. Ngài sẽ được người đời tri ân biết mấy cho vừa, mà tôi đây cũng được thơm lây, ấy là chưa nói tới cái lợi lớn hàng chục vạn đồng vàng sẽ chui vào túi của chúng ta, khiến cho ấm áp phủ tạng nữa. Này, giấy đây, bút đây, mực đây, tôi xin làm ngay bản giao kèo để sớm phát hành cho ngài Hàn Lâm Viện Sĩ.

Nói đoạn, thét bảo gia nhân bày tiệc rượu, chén thù chén tạc cùng quý khách; ai nấy đều vui.

Lại nói gã thư sinh mặt trắng, từ ngày nọ về, không được in bản thảo đầu tay, thời trong bụng cũng khá là u uất; may sao một hôm, nhân ra phố, thấy nhan nhản mọi nơi bầy bán một cuốn kỳ thư, tên gọi Niệu Liệu Toàn Khoa Khoa Học Đại Thần Pháp, Bịp Viện Sĩ đứng tên, Bợm Tú Tài phát hành, cực kỳ ăn khách. Gã cũng tò mò mua một cuốn về đọc, đọc đến đâu cười đến đó, nhờ vậy bỗng hết u uất, lại trở nên trí tuệ. Thế, chẳng đáng gọi là thần ru?
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:55:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
07. SĨ PHU XỨ NGƯỜI
SG, 10/04/1989 (Trích ĐÔNG DU KÝ)
.
.
Xưa, Xây Xẩm Sau Khi Xỉn gặp buổi thanh bình, treo ấn từ quan, đi chu du thiên ha, có ghé kinh đô lừng lẫy của láng giềng phương Đông; trước khi rời đó, cố thu xếp thời gian tham quan Học Viện Phổ Thông Đệ Tứ Cấp, một đỉnh cao trí tuệ đương thì của khu vực. Cũng tại đó, Xây Xẩm mục kích những chuyện trước kia chỉ được văn kỳ thanh. Có một việc khiến Xây Xẩm xây xẩm mãi, cuối cùng đành nhờ người dẫn đường:

Thưa lão bối, tại hạ thắc mắc điều này, khí tò mò, lão bối đừng chấp.Ngài cứ hỏi.Vốn tại hạ từng đi cũng đã lắm, nhưng chẳng đâu đáng ngạc nhiên cho bằng nơi đây : Phong cảnh thời hữu tình, kiến trúc thời tao nhã , con người thời xinh lịch lắm, thật chẳng hổ danh xưng xứ sở nghìn năm văn vẻ; song, vẫn còn lại một điều tại hạ khôn đường hiểu thấu, ấy là, ở cái Học Viện đồ sộ này, nơi tập trung ngần ấy dương vật quan trọng của giới sĩ phu, nghe đâu toàn Nghè với Á Nghè cả, mà sao chẳng thấy ai là không có dị ... (vỗ trán), dị ... gì nhỉ?

Lậy ... Hẳn ngài muốn nói dị tướng?

À vâng, phải rồi. Chẳng hạn ngài Á Nghè Chiết Học nọ, mũi nom chẳng khác cái sừng của con tê ngu ở Phi Châu; trong khi ấy, ngài Á Nghè Ngoa Ngữ kia lại có cặp môi hệt cái mỏ của giống kên kên ăn xác chết vùng Nam Mỹ, còn ngài Á Nghè Xử Học vừa đi qua thời nanh vuốt tựa loài Panthera tigris altaica xứ Viễn Đông? Ấy chưa kể những ngài khác ... Tóm lại, tướng mạo các ngài đây gây cho tại hạ một ấn tượng bất ... (lại vỗ trán), biết nói thế nào nhỉ?

Lậy ... Hẳn ngài muốn bảo bất hảo?

Ồ không không, tại hạ chỉ định nói là ...bất hạnh, nghĩa là nom không được xinh lịch cho bằng những kẻ thuộc các giới khác ở cái kinh thành văn vẻ này. Thế, chẳng hay lão tiền bối có thể giải thích cho tại hạ đôi ba phần?

Lão dẫn đường thở dài, ngước mắt lên trời:

Điều ngài vừa nói đây, cầu xin các đấng tha tội, quả là có vậy. Số là chúng tôi mỗi năm chỉ được một học bổng du học Đệ Ngũ Cấp của Bắc Quốc Hàn Lâm Khoa Học Viện. Người thời đông, miếng lại thưa, nên các ngài đây cứ phải tuyển lựa lẫn nhau rất chi là cam go, khắc nghiệt ; hầu như chỉ những ai dài mỏ, nhọn sừng, bén nanh, sắc vuốt, mới hòng trúng được tuyển. Bởi vậy, xin các đấng tha tội, kết quả như ngài thấy đó, thật chẳng đáng nói ra ... (Lại thở dài.)

Ủa, té ra là rứa? Thế gian quả nhiều chuyện hy hữu. Kiến văn ta lại được quảng bác thêm một phen nữa rồi. Thật chẳng uổng công ta lặn lội đến tận đây du lịch vậy!

Xây Xẩm nói đoạn, đưa tay vỗ trán liền ba cái cho đặng tỉnh táo mà cất bước đi tiếp.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:54:00.004-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
09. CÔNG LÝ ĐỜI XƯA
SG, 15/04/1989 (Trích SÁCH DẬY ĂN TRỘM)
.
.
Đạo Chích Tử hành nghề chẳng khéo, chẳng may bị tống ngục. Trong ngục, còn thở than:

Ngài Cai Ngục ơi, sao nỡ giam giữ, hành hạ tôi? Có Trời làm chứng, tôi bị xử thế này là bất công lắm.

Cai Ngục liền mắng:

Thằng Đạo chích kia, mày là đứa chây lười, ăn không ngồi rồi, làm chuyện càn rỡ, lấy của người làm của mình, ai nấy đều khinh ghét, nay tống vào đây, thật phải lẽ, còn kêu ca nỗi gì?

Cai Ngục ơi, ngài bảo tôi thế thật oan ức lắm. Nếu đêm ngày tôi chẳng vắt óc tìm tòi, học hỏi công phu, chẳng nề gian khổ, thời làm gì có được miếng nuôi mồm; sao lại bảo là đứa chây lười? Còn trong thiên hạ, bao kẻ đầu trộm, đuôi cướp, giết người ; so với họ, thời cái càn rỡ của tôi chẳng khác hồng mao sánh với Thái Sơn, song người đời chẳng những chớ hề khinh ghét họ, lại còn nức tiếng xưng tụng, khen lao. Thực chất chẳng qua chỉ nhờ những chuyện càn rỡ ấy họ khéo làm giữa ban ngày thôi.

Cai Ngục nạt ngang:

Thằng Đạo Chích kia, nay tù tội, đã chẳng biết thân, còn già họng dạy đời ư? Ai là kẻ nhờ khéo làm chuyện càn rỡ giữa ban ngày mà được khen lao, xưng tụng bao giờ? Nếu chẳng khôn hồn mà biện luận cho minh, thời đừng trách ta sẽ lệnh cho lý hình bẻ răng.

Tôi ít chữ, chẳng biết thế nào là biện luận cho minh, chỉ thấy sao nói vậy. Nay thử lấy chuyện này: Xưa có kẻ họ Thương, hành nghề buôn bán, lại chuyên lọc lừa, mua một nói mười, ăn không nói có, có hơn gì trộm cắp? Thế mà một khi giầu sang, lại được người đua gọi Đại Phú Ông, có phải mắng là thằng, chửi là nó, hay tù tội ngày nào? Chẳng qua chỉ là khéo ăn trộm giữa ban ngày thời được làm Ông?

Cai Ngục cười nhếch:

Họ Thương biết ăn nói, ắt là có học; lại ăn nói khéo, khiến được người phải bỏ tiền ra, ấy cũng là cái dụng của học vậy. Nhờ thế mà giầu, sao gọi là ăn cắp? Chẳng như mày, rõ quân vô học, vô dụng, bì thế nào với họ Thương được? Mày biện luận như thế là chẳng minh đó.

Thế thì xin lấy chuyện khác: Xưa có kẻ họ Phu, rặt thói tham ô, lấy mồ hôi nước mắt lương dân làm của mình, có khác nào quân cướp bóc; thế mà, vẫn một đời được tôn là dân chi phụ mẫu, dễ có gông cùm nào động được dến hình hài? Thế có phải khéo ăn cướp giữa ban ngày thời được làm quan không?

Cai Ngục cười khẩy:

Họ Phu ở cái thế lực mạnh, tài cao, tất có người tự nguyện biếu xén, chẳng qua cũng để tỏ cái lòng thành đối với kẻ có đức, có tài, sao gọi là ăn cướp? Chẳng như mày, rõ hạng bất lực, bất tài, so thế nào với họ Phu được? Mày biện luận như thế, lại càng hồ đồ đó.

Thôi thời xin lấy chuyện khác: Xưa có kẻ họ Quân, cực kỳ hôn bạo, lấy xương máu cả thiên hạ làm của mình, còn hơn cả phường đạo tặc; thế mà trăm họ vẫn thờ làm Thiên Tử, dễ có tiếng nào chê bai, trách móc? Thế lại còn chả phải khéo giết người giữa ban ngày thời được làm Vua ư?

Cai Ngục cười gằn:

Họ Quân là bậc mưu dõng hơn người. Phỏng như mưu không cao, dõng không lớn, sao ngồi chỗ ấy được? Lại con giòng cháu giõi, vinh hiển là lẽ đương nhiên. Nay ngôi đã cao, thân đã quý, lại không muốn chuốc lấy hiểm họa, thời phải pháp trị cho nghiêm, chớ nào gọi là giết người? Chẳng như mày, rõ loài thiểu mưu, thiểu dõng, sánh thế nào với họ Quân được? Mày biện luận như thế, thời bẻ răng là phải lắm.

Than ơi, cái công lý ở cửa mồm các ngài cai ngục đều là thế cả. Thôi thì răng tôi cầm bằng như phải bẻ sạch rồi.

Cai Ngục mới thở dài, dịu giọng:

Thằng Đạo Chích kia, lẽ ra đã lệnh cho bẻ răng mày, nhưng may cho mày cũng là đứa biết đôi điều thưa gởi, lại khéo rành chuyện đời xưa, nên ta tha tội cho; song le nghĩ kỹ, thời phải xẻo lưỡi mày, bởi lẽ chưa chừng mày cũng tỏ cả chuyện đời sau nữa, mà ta thì sắp qui tiên rồi, biết lấy ai bác bẻ cho được cái hàm hồ chi xảo thiệt của mày?

Thế là Đạo Chích Tử phải xẻo lưỡi. Biết thế hắn đã chẳng thèm mở mồm than thở làm chi.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:54:00.003-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
10. TRỌC PHÚ NUÔI CHIM
SG, 17/04/1989
.
.
Trọc Phú thấy nhà người có nuôi chim phụng ngũ sắc, cũng bắt chước mua một con, đặt trong phòng khách ; song lạ, từ khi về nhà, chim thôi không múa hát, lông cũng mất hết mầu. Xẩy có khách đến chơi, chủ đem chuyện kể, hỏi:

Sao tai quái thế?

Khách bảo:

Nghe nói phụng ngũ sắc là loài linh điểu, ở với người hiền mới chịu múa hát, lông mới trổ mầu xinh đẹp.

Trọc phú giận, nói:

Ta chẳng phải người hiền?

Tôi đâu có ý thế? Có thể trong nhà ông có chưng vật gì, hay nuôi con gì, kỵ mắt nó chăng?

Chả lẽ? Trong nhà ta chỉ có con mèo, già lắm rồi, sắp hóa cáo đến nơi, là nom dữ dằn ; hay con phụng này kỵ nó?

Tất nhiên là đó rồi. Nay ông nuôi chim, thời phải cột mèo lại, đừng cho lảng vảng rình rập nữa.

Nhưng thế không xong: Biết lấy ai đuổi chuột? Hay ta che khuất cái lồng đi, cho chim khỏi trông thấy mèo?

Tôi e vẫn hỏng.

Nhưng còn biết thế nào?

Khách về, trọc phú lấy giấy hoa dán quanh lồng chim, lại tìm cách vỗ béo bằng của ngon, vật lạ. Có điều, quái ác, con phụng vẫn không ca múa, không trổ mầu lông cũ. Được đâu chừng mươi hôm, bỗng réo om sòm. Cả nhà ùa đến xem, thẩy đều bàng hoàng: Chim đã thay lông đổi dáng hẳn - mỏ quắm, vuốt quằm, đầu đuôi đen nhánh, nom rõ ràng là quạ. Con mèo già, nhác thấy, len lét chuồn khỏi phòng khách.

Trọc phú chẳng biết làm sao, nhưng tiếc món vàng đã bỏ mua chim, cố giữ lấy nuôi. Được cái, người người qua cửa, trông thấy cái lồng bạc phất giấy hoa giữa phòng khách, lại có bóng con chim nhẩy nhót ở trong, thời vẫn còn kháo nhau rằng trọc phú thế mà người hiền, nuôi được con phụng ngũ sắc!
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:54:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
11. ĐIỀU TÂM ĐẮC NHẤT
SG, 19/04/1989 (Trích HẬU TIẾU NGẠO)
.
.
Miêu Đại Giáo Chủ của Triêu Dương Thần Giáo thủa ấy xuất hiện trên chốn giang hồ, chỉ sau mươi năm đã dẹp tan mọi môn phái, bang, hội, chính, tà, thống nhất võ lâm thành một mối, lên ngôi Minh Chủ. Nhân ngày đăng quang đại lễ, quần hùng thẩy đều tụ về Trung Nguyên, dâng phẩm vật chúc mừng, tấp nập nói sao cho xiết. Chuyện kể hôm ấy, sau mấy tuần rượu, Miêu Đại Giáo Chủ cao hứng, vuốt cái ba chấm, bảo:

Từ thủa đó giờ ta đã lập nên bao kỳ công, khiến các vị tiền nhiệm như Nhậm Đại Giáo Chủ, Đông Phương Giáo Chủ, Lệnh Hồ Giáo Chủ, vân vân, giả có tái sinh, ắt cũng phải ganh tị. Trong số các kỳ công lẫy lừng kia, có điều ta vẫn tâm đắc hơn cả. Nay toàn thể giáo chúng các ngươi đây hãy thử đoán xem; kẻ nào nói được điều tâm đắc ấy của ta, ta sẽ thân thưởng cho một chung quỳnh tương mỹ tửu còn nóng hổi, vừa thổi vừa uống.

Tiếng xì xồ liền nổi như ong. Đây chụm năm, kia chụm ba, người người ra sức thảo luận ; cuối cùng, một gã mõm heo ngất ngưởng đứng lên, nói:

Kính trình Đại Giáo Chủ, theo ngu ý, ấy chính là lần ta dẹp tan bọn Ngũ Nhạc Kiếm Phái. Cao kiến của Đại Giáo Chủ: Lấy Độc bỏ Nhân, lấy Mạn bỏ Lễ, lấy Tham bỏ Nghĩa, lấy Ngu bỏ Trí, lấy Gian bỏ Tín, khiến bọn đệ tử của Nho Gia không biết đâu mà lường, phải một phen thất điên bát đảo, cuối cùng đã buộc thú nhận rằng họ Khổng thực chỉ đáng xách dép cho Giáo Chủ Triêu Dương Thần Giáo. Họ Khổng xưa cứ lui hui chạy lui chạy tới mà chẳng hề trị được quốc, bình được thiên hạ, thậm chí một chỗ dung cái thân để mà tu cũng chưa tìm nổi nữa ; trong khi ấy, Đại Giáo Chủ ta chỉ cần ra tay một phen là bốn phương gom về một mối, nói gì tới những chuyện nhỏ mọn tu thân, tề gia? Ấy quả là điều tâm đắc nhất rồi vậy.

Miêu Đại Giáo Chủ nghe nói, thì mắt lim dim; song chửa phán là đúng, cũng chẳng bảo rằng sai, thời một gã mặt ngựa kia khệnh khạng cướp lời:

Kính trình Đại Giáo Chủ, thiết tưởng ấy cũng chưa phải điều trí tuệ, nếu đem so với cuộc trấn áp phái Võ Đang. Bọn đạo sĩ ấy ngay từ đầu đã phải công nhận rằng Lão Giáo của chúng chẳng đáng rửa chân cho Giáo Phái ta: Xưa họ Lý đọc cả kho sách của nhà Chu rồi mới đúc kết được mỗi một cuốn kinh mỏng ; nay Đại Giáo Chủ ta chẳng cần phải đọc tới hai cuốn sách, đã thừa sức viết nên những tuyệt tác để đời như Bạch Kinh, Miêu Tuyển, vân vân, dầy gấp mấy lần cuốn Đạo Đức Kinh nọ. Lại xưa họ Lý chủ trương ngồi một chỗ mà biết việc thiên hạ, thời nay Đại Giáo Chủ ta cũng đâu thèm xuất du khỏi cái đáy giếng này bao giờ, song chẳng những biết được việc, mà còn trị được cả thiên hạ nữa. Ấy chưa kể, xưa họ Lý văn đạo thời nín khe, chả dám hi hi tiếu; nay Đại Giáo Chủ ta văn đạo thời văng luôn cả tục, đồng thời chẳng những hô hô đại tiếu, mà còn cả trung tiện chi nữa. Thế có thực đáng gọi là điều tâm đắc nhất không?

Miêu Đại Giáo Chủ nghe gã kia nói, thì mồm chúm chím; song vẫn chửa phán là ừ, cũng chả bảo rằng không, thời một gã đầu trâu nọ hùng hổ dành lấy diễn đàn:

Kính trình Đại Giáo Chủ, ngần ấy kỳ công, kẻ tiện nhân trộm nghĩ , cũng chưa đáng gọi là sáng tạo, nếu đem sánh với trận cuối cùng, tức chiến dịch thanh trừng phái Thiếu Lâm. Chính bọn sư sãi Thiếu Lâm Tự cũng phải thán phục rằng Đại Giáo Chủ ta quả ra đời để chiếu hào quang Bắc Đẩu cho toàn thể Võ Lâm, và họ Thích thật chẳng đáng gãi mông cho Đại Giáo Chủ của Ma Giáo, à quên, của Triêu Dương Thần Giáo ta; bằng chứng là, suốt một đời giang hồ của họ Thích thời con số các đệ tử chân truyền được độ cũng có bao giờ đạt đến số trăm, thế mà Đương Kim Đại Giáo Chủ ta chỉ cần vùng vẫy mươi năm là đã độ được ngay cho nửa tỉ sinh linh, giúp cho thẩy đều hốt nhiên đại ngộ; công lênh ấy chả ai bì được. Đấy chưa nói họ Thích xưa chỉ rủ rê được một dúm tỳ kheo , một y, một bát, lang thang, lủi thủi, xem ra âm thầm quá, nào như Đại Giáo Chủ ta hôm nay chỉ cần dụng võ một ngày cũng đủ kéo theo một góc hành tinh vào cái kiếp ăn mày cả lũ, đông vui biết mấy mà kể. Đấy mới là điều đáng lấy làm tâm đắc nhất chứ?

Miêu Đại Giáo Chủ nghe gã này nói, thì đầu gật gù; song lại vẫn chửa chịu là hay, cũng khôn chê rằng dở, thời một gã lưng rùa, lè nhè tiến lại, ẩy cái gã vừa phát biểu ra, giằng lấy diễn đàn mà hoạc lên:

Nhảm, nhảm hết, chỉ khéo nói dài, nói dai. Thời nay, cái gì thì cái, nếu chẳng biết tổng hợp cho ngắn gọn thì có ăn ai? Miêu Đại Giáo Chủ ta cũng thế: Điều tâm đắc nhất của Người chính là ở chỗ biết tổng hợp đó.

Nghe gã lưng rùa nói, toàn thể quần hùng mồm há hốc, còn Miêu Đại Giáo Chủ thời đít vắt ve, rõ là ưng ý quá. Gã kia dừng lại, dặng hắng, xong, mới tiếp tục lè nhè:

Sự nghiệp Đương Kim Đại Giáo Chủ ta độc đáo ở chỗ đã tổng hợp được tinh túy của cả ba Đại Môn Phái nọ: Trong ba thứ - Thái Cực, Vô Cực, và Cực Lạc, mà bọn họ Khổng, họ Lý, họ Thích, nhắm tới, Đại Giáo Chủ ta đã khéo rút lấy cái chung nhất , làm nên một thứ gọi tên Đại Khốn Cực, tức cái tinh túy tổng hợp của Triêu Dương Thần Giáo ta vậy. Ấy mới thực là điều ...

Gã lưng rùa chửa hết lời, thời Miêu Đại Giáo Chủ đã cười hô hố, vô cùng khoái chá, phán rằng:

Hẩu. Tên này đáng để ta xem là đệ tử chân truyền đó. Có điều, ngươi không được phép nói toẹt ra như thế; bởi vậy, ta sẽ vừa thưởng lại vừa phạt ngươi luôn một thể, nghĩa là, ban cho ngươi quỳnh tương mỹ tửu, song không được uống vào chung, mà phải theo lối rượu cần, ngoạm ngay lấy mà nút vậy.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:53:00.003-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
12. QUAN THIỀN
SG, 19/04/1989
.
.
Thủa đó dân Trung Quốc không theo đạo Thiền nữa, vì sợ bị xem là duy tâm, song tranh vẽ chân dung Bồ Đề Đạt Ma vẫn bầy bán khắp nơi, lại bán rất chạy. Tò Mò Tiên Sinh, người Nhật Bản, nhân sang chơi, thấy vậy, không khỏi lấy làm kỳ. Khôn ngăn được lòng, hỏi người bán tranh:

Xin bác vui lòng cho biết, bộ phận nào của nhân dân ở đây còn chuộng Thiền đến vậy?

Người bán tranh vui vẻ đáp:

Thưa, chẳng giấu gì tiên sinh, ấy chính bộ phận các quan lại. Đặc biệt là chức quyền càng lớn, các ngài lại càng yêu tranh Tổ Sư.

Tò Mò suýt xoa:

Thú vui tao nhã và minh triết quá. Thế chẳng hay vì đâu bác không vẽ tranh các vị khác nữa, để khách tha hồ chọn lựa?

Thưa, chẳng phải thế. Ban đầu tôi vẽ cũng nhiều, song chẳng bán được gì ngoài tranh Tổ Sư. Sau mới biết các quan tôi không chỉ chơi tranh, mà còn thực hành theo công phu Diện Bích Thiền của Tổ Sư một cách rất ư nghiêm nhặt nữa.

Không gì đáng khâm phục hơn. Khi nào về Nhật, tôi sẽ công bố sự kiện này. Chẳng phải giới quan lại ở qúy quốc đây đã tìm thấy điều tâm đắc của Thiền đến thế ru? Nước Nhật xem ra chữ Tâm còn kém cỏi, thua xa, thật đáng hổ thẹn.

E tiên sinh nhầm rồi: Các quan tôi đây chẳng phải vì cái chữ Tâm ấy chút nào đâu.

Xin lỗi bác nhé, nhầm sao được? Cứ tưởng tượng xem, một người tọa Thiền nhiệm nhặt, quay mặt vào vách hàng mấy chục năm, mảy may không động tịnh, thời còn có thể vì điều gì khác nữa chứ?

Chẳng giấu gì tiên sinh, chỉ e tiên sinh không thể lãnh hội điều tôi sắp nói đây: Quả thực các quan tôi chẳng phải vì cái chữ Tâm trừu tượng, phù phiếm kia đâu, song chỉ vì cái ghế cụ thể các ngài đang ngồi đó thôi. Hẳn tiên sinh đây không thể tưởng tượng nổi: Nếu các quan tôi chẳng luyện cho thành cái công phu Diện Bích Thiền nọ, thời các ngài có nguy cơ mất ghế như chơi. Số là, các ngài đã truyền tâm ấn cho nhau một kinh nghiệm vàng ngọc, là hễ cứ càng ngồi cho ngoan, càng im re rẻ rè re, đừng nói đừng làm gì, thời lại càng tuyệt diệt được cái khả năng sai phạm, chấp trước, và nhờ thế, càng được yên thân, chỉ việc chờ chuyển lên những cái ghế cao hơn; ấy mới chính là lí do khiến các ngài đặc biệt ham chuộng công phu bí quyết của Đạt Ma Sư Tổ. Chẳng giấu gì tiên sinh, có một ngài nọ, chẳng những đã mua, mà còn mua cả đến những một trăm bức chân dung, nghe đâu để treo khắp mọi nơi, trong nhà cũng như ở cơ quan, hầu tâm trí lúc nào cũng được thường xuyên nhắc nhở, không hề xao nhãng khỏi con đường đã vạch.

Nghe vậy, Tò Mò Tiên Sinh chỉ còn biết vội vàng rút bút ra mà ghi ghi chép chép cẩn thận vào cuốn sổ tay Nghìn Lẽ Một Điều Kinh Rị Cũa Thế Kỹ.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:53:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
13. GIẤC MỘNG KHÔNG THÀNH
SG, 20/04/1989 (Trích TRƯ MÃ TRANH HÙNG)
.
.
Vua nước Mã những nuôi mộng thôn tính nước Trư, mỗi năm lại cho người dọ thám. Năm đầu, người ấy về, trình:

Tâu Bệ Hạ, nước Trư giờ bệnh lắm.

Nghĩa là thế nào?

Bẩm, thế này: Trư Vương chữ nghĩa chưa đầy lá mít, đạo hạnh chửa tày hạt gạo, lại đắm say tửu sắc, lúc nào cũng chỉ yến tiệc, vui thú với cung tần mỹ nữ, chẳng khác lợn heo.

Vua Mã có bụng mừng, quay sang Mã Quân Sư, hỏi:

Đã đủ để lấy nước ấy chưa?

Mã Quân Sư bảo:

Còn phải đợi xem.

Vua Mã nhíu mày, nhưng cũng chờ. Năm sau, người thứ hai trở về, lại rằng:

Tâu, nước ấy bệnh lắm rồi.

Nghĩa là thế nào?

Bẩm, thế này: Các quan lớn nhỏ nước Trư trí tuệ gom lại chưa đến nửa gang, đức độ vun vào chửa đầy một nắm, lại bon chen danh lợi, suốt ngày xiểm nịnh, lách luồn, chẳng thua chồn cáo, với kéo bè, kéo cánh, kèn cựa, đấu đá lẫn nhau, chẳng kém chó mèo, lại chỉ giỏi đục khoét, nhũng lạm, hơn cả sâu bọ.

Vua Mã có ý vui, quay sang Mã Quân Sư:

Thế đã đủ rồi chứ?

Song, Quân Sư lại bảo:

Vẫn phải đợi xem.

Vua Mã bặm môi, nhưng vẫn đành chờ. Năm sau nữa, người thứ ba về, cũng rằng:

Tâu, nước ấy bệnh quá lắm rồi.

Nghĩa là thế nào?

Bẩm, thế này: Dân nước Trư nghèo khổ, bệnh tật xác xơ, quanh năm cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, làm không đủ nuôi thân, lại sưu thuế mấy tầng, chẳng bằng trâu ngựa.

Vua Mã lại khấp khởi quay sang:

Bây giờ hẳn là đã đủ rồi đấy nhỉ?

Song, Quân Sư vẫn bảo:

Vẫn còn phải đợi xem đã.

Vua Mã dậm chân, song cũng lại đành chờ. Lại năm sau, người cuối cùng trở về, rằng:

Tâu, nước ấy hết thuốc rồi.

Nghĩa là thế nào?

Bẩm, thế này: Kẻ hiền, người tài ở đấy đều thất nghiệp, vô dụng cả; suốt đời chỉ biết làm những chuyện vặt vãnh, vẩn vơ, cho qua thì giờ, chẳng hơn gì gà vịt.

Vua Mã lườm xéo Mã Quân Sư:

Còn bảo chưa đủ nữa thôi?

Mã Quân Sư thở dài, bảo:

Thôi, thế là chẳng bao giờ vua tôi ta còn hòng lấy được nước Trư nữa rồi!

Vua Mã hết chịu nổi, gắt ầm lên:

Sao lại kỳ cục như thế được? Khanh còn đòi hỏi phải đến đâu nữa nào? Tại làm sao chứ?

Mã Quân Sư rầu rĩ, bảo:

Bởi cái nước Trư ấy thế là coi như đã chết mất rồi, không còn nữa. Phàm Bệ Hạ đòi lấy vật gì, thời chỉ có thể lúc vật ấy còn đó, chớ một khi nó đã mất đi rồi, làm sao mà lấy cho được nữa? Nay cũng vậy, làm gì còn trên đời này cái gọi là nước Trư cho ta thôn tính? Xin Bệ Hạ hãy cố quên giấc mộng kia đi.

Thế rồi vua tôi ôm lấy nhau mà khóc òa, rất đỗi thương tâm.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:52:00.004-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
14. THIÊN NIÊN CHI DIỆU KẾ
SG, 20/04/1989 (Trích HỒI KÝ DIÊM VƯƠNG)
.
.
Dạ Xoa Quỷ một đêm khuya khoắt nọ bay lên mặt đất, nách cắp một cuốn sổ liệt tên những kẻ nó phải triệu về Âm Phủ. Nhân ngang qua một thị trấn đang say ngủ, Dạ Xoa nhác thấy một nơi còn leo lét ánh đèn, lại tuồng như có tiếng tranh luận, thì lấy làm lạ, liền xà xuống xem. Hóa ra ấy là bản doanh của Đại Ác Đầu Đà; tên này đang tập hợp năm đệ tử thân tín để cùng bí mật đề xuất một kế hoạch làm mạt đất nước. Dạ Xoa cả mừng, bởi lẽ, tình cờ sao, cả sáu tên đều có trong danh sách về chầu Âm Phủ ngay đêm nay. Thế là Quỷ ghé xuống cửa sổ, ngồi nghỉ chốc lát, tiện thể nghe xem chúng bàn bạc những gì. Lúc ấy, Đại Ác Đầu Đà đang cất giọng the thé, giục:

Nào, khuya rồi, chúng bay sơ lược lại kế hoạch từng đứa cho ta duyệt lần chót coi, đặng còn đi ngủ.

Một trong năm tên Tiểu Đầu Đà đứng lên, phát biểu trước:

Thưa Sư Phụ, kế hoạch của đệ tử là như vầy: Ngũ Niên Chi Kế Mạc Như Ăn Nhậu. Đem kế này dụ cho dân làm theo, thời dẫu có Bụt hiện xuống giúp, cả nước cũng vẫn sẽ phải đi ăn mày mất năm năm. Sư Phụ nghĩ sao? Đã độc đáo chưa?

Được quá chớ. Song còn chưa độc đáo. Chỉ có năm năm, thời ít quá.

Dạ Xoa nghe qua, chưa kịp giật mình, chợt thấy một tên khác giơ tay, nói:

Sư Phụ à, kế hoạch của đệ tử đẹp hơn nhiều: Thập Niên Chi Kế Mạc Như Vui Chơi. Đem kế này dụ cho chúng làm theo, thời dẫu có Tiên hiện xuống giúp, cả nước cũng vẫn sẽ phải bị gậy cầm tay mất mười năm. Sư Phụ nghĩ sao? Đã ghê gớm chưa?

Khá thật chớ. Song còn chưa ghê gớm. Chỉ có mười năm, còn là ít.

Dạ Xoa nghe qua, thời lè lưỡi, bỗng thấy tên thứ ba gãi đầu, nói:

Sư Phụ, kế hoạch của đệ tử mới là ngon: Tam Thập Niên Chi Kế Mạc Như Tham Ô. Đem kế này dụ cho các quan lớn, quan bé của chúng làm theo, thời dẫu có Thần hiện xuống giúp, cả nước cũng vẫn sẽ phải ngửa tay xin tiền lẻ mất ba mươi năm. Sư Phụ nghĩ sao? Đã khủng khiếp chưa?

Hay thật chớ. Song còn chưa khủng khiếp. Ba mươi năm, vẫn chưa là nhiều.

Dạ Xoa nghe qua, suýt hắt hơi, thời lại thấy tên thứ tư vỗ bàn, nói:

Sư Phụ nè, kế hoạch của đệ tử mới là chắc ăn: Ngũ Thập Niên Chi Kế Mạc Như Trù Dập. Đem kế này dụ từ Vua cho tới bọn Lý, Hào, làm theo, thời dẫu có Thánh hiện xuống giúp, cả nước cũng vẫn sẽ phải ngồi xổm chìa nón ở các ngã tư, cổng chợ, bến xe, vân vân, mất năm mươi năm. Sư Phụ nghĩ sao? Đã kinh dị chưa?

Giỏi thật chớ. Song còn chưa kinh dị. Dẫu là năm mươi năm, vẫn chưa hết một đời người.

Dạ Xoa nghe qua, thời tái mặt, lại thấy tên Tiểu Đầu Đà cuối cùng chu mỏ huýt gió một cái, nói:

Ê Sư Phụ, kế hoạch của đệ tử mới là êm ru: Bách Niên Chi Kế Mạc Như Nói Dối. Đem kế này dụ cho hết thảy, từ Thái Thượng Hoàng cho tới bọn dân đen, làm theo, thời dẫu có ông Trời đích thân xuống giúp, cả nước cũng vẫn sẽ phải lậy ông đi qua, lậy bà đi lại ở nơi nơi, hang cùng ngõ hẻm, đầu đường xó chợ, mất một trăm năm. Sư Phụ nghĩ sao? Đã lạnh lùng chưa?

Tuyệt diệu. Tuyệt diệu. Lạnh lùng dza dziết. Và nếu như ta cho pha trộn tổng hợp cả năm phương án của chúng bay lại, gia giảm liều lượng, thời còn mầu nhiệm đến đâu? Ắt là cả cái nước này cho đến mấy nghìn năm sau cũng chưa hòng ngóc đầu dậy. Thế mới là Thiên Niên Chi Kế chớ. Chà, ngày mai chúng ta sẽ phải cho thi hành ngay.

Dạ Xoa nghe qua, vã mồ hôi, ớn lạnh, lảo đảo tìm nơi cạo gió, bụng bảo dạ:

Thôi, phải đề nghị Diêm Vương xóa tên sáu thầy trò chúng khỏi cuốn sổ này; đem chúng về, Âm Phủ có mà tàn mạt!
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:52:00.003-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
15. VIÊN NGỌC QUÝ
SG, 23/04/1989
.
.
Ngày ấy Phàm Nhân đến chơi nhà kẻ mệnh danh Đại Thế Sư, kể chuyện:

Hôm qua Phú Ông vừa mới chết.

Đại Thế Sư hỏi:

Làm sao mà chết?

Vì lẽ bị người đánh cắp mất viên bảo ngọc Trường Thọ Phú Quý, nên sinh tiếc nhớ, phiền muộn quá mà chết.

Sao lại gọi là Trường Thọ Phú Quý?

Lẽ nào ngài không biết ? Ngọc ấy nếu ngậm vào, sẽ không còn biết ai trên đời này là khổ nữa: Thấy giọt nước mắt của người, vẫn cười vui được ; nghe tiếng rên xiết của người, vẫn ca hát được ; nhờ vậy, tâm thần luôn thư thái, vô bệnh, có thể sống hơn trăm tuổi. Lại nghe nói, nếu được ngọc ấy, ta sẽ đột phát khả năng ra luồn vào cúi, giành giật bon chen; nhờ vậy, quyền cao chức trọng chỉ trong sớm chiều, tha hồ hiển vinh phú quý. Từ lâu tôi vẫn nghe bao người khát khao sở hữu báu vật nọ, dẫu có phải mất tới cả trăm lượng vàng. Ôi, thế gian chẳng gì kỳ diệu cho bằng ngọc ấy.

Đại Thế Sư mỉm cười:

Tưởng chi chớ vậy thời chẳng đáng một đồng bạc. Sống mà không biết đau cái đau của đồng bào, khổ cái khổ của nhân loại, thì khác gì cầm thú, cỏ cây? Đừng nói sống hơn trăm tuổi, chớ dầu cho trường sinh bất tử ta cũng không thiết. Lại rằng trường thọ để luồn cúi với bon chen, chẳng kể chi đến liêm sỉ, khí tiết, quên cả cái lẽ an bần, lạc đạo, thời hơn gì bùn nhơ, sao còn gọi được là người? Đừng nói phú quý vinh hoa, chớ dẫu tới ngai vàng ta cũng chẳng màng. Viên ngọc tên gọi gì gì đó ta chẳng thấy có chi kỳ diệu, đáng khát khao.

Phàm Nhân nghĩ lại, tự thẹn, bảo:

Quả châu ngọc cũng khôn sánh với sự minh triết của Đại Thế Sư. Người đời xưng tụng ngài, thật chí lý lắm thay.

Qua ngày sau, Phàm Nhân đến nhà đứa cháu, là Đạo Chích Tử, bảo:

Viên ngọc Trường Thọ Phú Quý hôm trước mày lấy trộm được của Phú Ông, bằng lòng bán cho ta mười lượng vàng, nay ta không lấy nữa.

Đạo Chích ngạc nhiên, hỏi:

Tại sao thế?

Hôm qua ta đến chơi nhà Đại Thế Sư, được chỉ giáo những lời cao siêu; về nhà, ta đã quyết đổi ý, không mua ngọc nữa.

Đạo Chích Tử lại càng kinh dị:

Đại Thế Sư bảo thế nào?

Đại Thế Sư dạy rằng, sống mà không biết đau cái đau của đồng bào, khổ cái khổ của nhân loại, thời chẳng khác cầm thú, cỏ cây; lại dạy, sống để luồn cúi, bon chen, chẳng kể liêm sỉ, khí tiết, thời chỉ ngang hàng với bùn nhơ, sao gọi được là người? Nay ta chẳng coi viên ngọc kia là kỳ diệu nữa. Đừng nói sống lâu trăm tuổi với lại phú quí vinh hoa, chớ dầu tới trường sinh bất lão trên ngai vàng ta cũng không màng, chẳng thiết.

Đạo Chích Tử thở phào, nói:

Tưởng gì! Thôi, chú không mua nữa cũng chẳng sao, đã có kẻ khác bằng lòng trả cháu những ba trăm lượng, lại cho thêm mười, dặn phải giữ kín chuyện; cháu đang tiếc đã nhận lời chú. Thế là may quá.

Ba trăm lượng? Lại thêm mười nữa? Kẻ nào vậy? Sao y quá vô phước, đã chẳng gặp được Đại Thế Sư để nghe những lời trí tuệ, châu ngọc khôn sánh kia? Thật đáng tiếc.

Đạo Chích Tử mỉm cười, nói:

Chú không phải lo cho người ta. Ấy chính là cái kẻ chú vừa đến chơi nhà hôm qua vậy.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:52:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
16. QUÂN SƯ LUẬN DỊCH
SG, 24/04/1989 (Trích DỊCH HỌC TINH RANH)
.
.
Thiên Vương lên ngôi báu đã lâu, song tình trạng Địa Quốc vẫn không khá, trái lại, còn thêm nát bét: Trên dưới, phải trái, trong ngoài, trông rất kinh dị. Vương tìm cách vớt vát; suy nghĩ mãi, một hôm bàn với Vô Cụ Thiền Sư, một cao tăng từ Tây Trúc sang đất này giúp hoằng đạo. Vương hỏi:

Nay Trẫm muốn xây lại ngôi Quốc Tự kia cho lớn hơn, khanh thấy thế nào?

Vô Cụ đáp:

Trị phong tất chẳng thay thế cho trị đạo, trị thuật được, song nếu ý Bệ Hạ muốn, thời cứ làm.

Thế là Vương khởi sự. Có điều, đập bỏ ngôi chùa cũ đi thì dễ, mà dựng nó lại không ngờ khó quá: Đất hết chuồi lại sụp, hết sụp lại mô lên; cứ phải xây đi cất lại mãi. Vẫn chưa hết: Hôm khánh thành, cái chuông Đại Hồng bỗng rơi xuống, nền nhà rạn nứt cả. Thiên Vương giận quá, thét tả hữu đem cả cai lẫn thợ ra chém; Vô Cụ phải can:

Bệ Hạ không nên làm thế. Lỗi nào ở họ? Thần nghe nói, hễ lúc Địa Quốc này gặp vận bỉ, thời xây Đại Tự không bao giờ thành. Đừng nói ấy chỉ là trị phong, mà cả lục trị, sáu mặt đều suy: Trị đạo, trị thuật, thời hóa ra chẳng dung nhau. Trị thể, chỉ gặp toàn phường giá áo túi cơm, đội trên đạp dưới. Trị tài, chỉ gặp toàn loài ếch ngồi đáy giếng, múa gậy vườn hoang. Trị học, chỉ gặp toàn quân đọc một cuốn sách, thách cả thánh hiền. Nghĩ mà kinh, thần không nói nữa.

Trẫm vẫn có chỗ chẳng hiểu, cần được giải đáp.

Xin cứ hỏi.

Trẫm nghe đã nhiều lắm rồi cái câu Nước nhà gặp vận bỉ. Thế là thế nào? Bởi lục trị đều suy, cho nên vận bỉ, hay bởi vận bỉ, cho nên lục trị đều suy?

Hai thứ ấy khó phân biệt được. Còn như nguyên nhân của cái bỉ vận kia, thời có thể tìm thấy lời giải thích trong Lục Thập Tứ Quái Chi Tượng Đồ bên Dịch Học, thần chẳng dám lạm bàn.

Pháp danh là Vô Cụ, sao còn điều chẳng dám?

Nếu Bệ Hạ không hứa tha tội trước, thời thần chẳng vô cụ.

Trẫm hứa đó.

Thế thì xin nói: Bệ Hạ hiệu là Thiên Vương, xã tắc lại danh là Địa Quốc; thượng Càn mà hạ Khôn như thế, Dịch Kinh gọi là quẻ Bỉ. Cùng dã. Thiên Hạ Tím Loạn Chi Tượng.

Muốn cho qua hết cái bỉ, phải đến bao giờ?

Bỉ cực, thái lai. Trong Kinh Dịch, gọi quẻ Thái, ấy là khi Khôn nằm trên Càn, tức Thiên ở dưới Địa vậy.

Phải hiểu đó như thế nào?

Theo đó thời phải hiểu ấy là khi Bệ Hạ không còn ở trên mặt đất này nữa.

Hiểu rồi. Gọi ngươi là Vô Cụ thật phải lắm. Trẫm đã lỡ hứa nên tha tội chết cho, song không muốn dòm thấy mặt ngươi nữa.

Nói đoạn, thét tả hữu:

Quân bay, trói thằng cha già dịch này lại, đem xuống thuyền gửi trả về Tây Trúc ngay cho Trẫm.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:51:00.003-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
17. MẤY AI HỌC ĐƯỢC CHỮ LỜ
SG, 26/04/1989
.
.
Ngố Sinh đọc sử Tầu đời Đông Chu, thấy Ngô thua Việt, phải chết thảm, có ý buồn, bởi Ngô, Ngố một vần, đem dạ tương liên. Lù Đù Tiên Sinh thấy vậy, khuyên:

Chẳng việc chi lại buồn: Nào phải dưng không mà kẻ thắng người thua? Thẩy đều do quy luật cả.

Ngố Sinh hỏi, giọng thê lương:

Tiên sinh bảo, thế nào là do quy luật?

Thế này: Phù Sai phạm cả bốn cái làm, đồng thời mắc cả bốn cái lười; đại bại là cái lẽ đương nhiên.

Thế nào là phạm cả bốn cái làm?

Một, là nghe lời xiểm nịnh. Hai, là yêu dùng tiểu nhân. Ba, là sa đà nữ sắc. Bốn, là kiêu ngạo, mất cảnh giác. Phù Sai đã chăm làm cả bốn việc đó vậy.

Còn thế nào là mắc cả bốn cái lười?

Một, là nghe lời can gián. Hai, là tin dùng quân tử. Ba, là văn ôn võ luyện. Bốn, là biết người biết mình, cảnh giác cho nghiêm. Phù Sai đã chây lười cả bốn việc đó vậy.

Ngố Sinh bèn ngửa mặt lên trời, than:

Than ơi, thế mới biết, mấy ai học được chữ lờ? Nó âm hiểm làm sao! Được bốn cái này thời mất bốn cái kia. Thời nào cũng như thời nấy, thật đau đớn cho kẻ nuôi chí lớn trong thiên hạ lắm thay!

Ừa, chính vậy. Hiểu được cái lẽ đó, hà tất còn u buồn mãi làm chi? Thôi, cố mà vui lên.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:51:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
19. CƯỜI HAY KHÓC?
SG, 27/04/1989
.
.
Tuệ Tử sang Ngưu Quốc dậy toán, khi về còn cười trí thức nước Ngưu là ngu. Người đời hỏi:

Sao bảo vậy?

Tử kể:

Vừa rồi, qua đó dậy rằng : hai lần hai là bốn ; thảy đều sợ hãi, bảo là quá táo bạo. Chẳng qua ở đấy họ chỉ biết làm phép Cộng, chưa học đến phép Nhân. Thế là ta bị điệu ra vành móng ngựa, kết tội đảo điên.
Quả dốt thật. Nhưng sao lại bảo là ngu?

Thời gian ta bị luận tội, từ Toán Học Hàn Lâm Chủ Tịch Viện đến bọn học trò, cho chí người gác cổng, thẩy đều lảng tránh cho xa ta, ngay cả chào hỏi, bắt tay, cũng chẳng dám, sợ liên lụy. May sao, ít lâu sau, Ngưu Thái Tử du học ở đâu về, tuyên bố: Phép Nhân, ấy chính là phép Cộng. Hai lần hai, ấy chính là hai cộng hai. Khi ấy mọi người mới lại dám nhìn đến ta, chào hỏi và bắt tay.

Thế thì hèn thật. Nhưng sao lại bảo rằng ngu?

Chao. Vừa dốt lại vừa hèn, còn chưa gọi được là ngu ư?

Nói rồi, cười lớn, lại khóc lớn. Người đời càng khó hiểu, hỏi nữa:

Sao phải khóc?

Thực, ta cười ít, chứ lo nhiều.

Sao lại còn lo nữa?

Ta có người bạn cố tri, tên gọi Minh Tử, đang dậy Triết bên ấy. Theo y thời hai cộng hai là bốn, đồng thời cũng chẳng phải là bốn, bởi vậy mới gọi là bốn. Chao, cái triết lý thâm diệu nọ, chẳng chóng thì chầy, cũng ắt sẽ khiến y phải ném đá, hỏa thiêu, hay chôn sống thôi. Kinh nghiệm nước Ngưu muôn đời là thế. Ta khóc, ấy là khóc cho người bạn cố tri, sẽ phải chết vì cái ngu của người đời vậy.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:50:00.003-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
20. CÁI NHỨC ĐẦU CỦA PHÀM NHÂN
SG, 27/04/1989
.
.
Thủa ấy Phàm Nhân ở sát vách Gầm Ghì Đại Phu, suốt ngày cứ nghe sang sảng từ bên nhà Đại Phu tiếng một người đọc sách thánh hiền, dạy những lời đạo đức, nhân nghĩa, thời mắc chứng nhức đầu kinh niên; song, có ý thẹn, tự biết mình ít học, kém hạnh, lại sinh lòng kính phục Đại Phu: Hễ có dịp gặp ở đâu, thời chỉ đứng xa, cung kính vái chào, tuyệt không dám viện tình lối xóm để sàm sỡ kết thân.Cũng thủa ấy, trong vùng trộm cướp luôn, có khi giết cả người, cực kỳ táo tợn. Thiên hạ chẳng biết ai là thủ phạm, cứ ngờ cho Đạo Chích Tử. Phàm Nhân buồn bực quá, bởi lẽ Đạo Chích dẫu sao cũng là chỗ thân thuộc; nhiều bận, đã định sang nhà Đại Phu tâm sự cho vơi bớt nỗi niềm, song lại thôi, vì vẫn ngại, cứ nghĩ, người ta là bậc uy nghi đạo hạnh, chỉ quen những tình tự thánh hiền, nghe những lời đạo đức, nhân nghĩa.Thế rồi một hôm lệnh triều đình về, cùng với cơ man nào là binh vệ, gươm giáo. Hóa ra người ta đang truy tầm bọn cướp trong vùng. Đạo Chích Tử xanh mặt, trốn sang nhà Phàm Nhân, nằm lăn dưới gậm giường, không dám thở. Phàm Nhân lại thấy quan quân rõ là đang xộc về phía nhà mình, thời hết bứt tóc đến dậm chân, một cứ nguyền rủa thằng cháu khốn nạn. Ngờ đâu người ta lại ập thẳng vào nhà Gầm Ghì Đại Phu mà lùng xét; lát sau, bắt trói cả nhà, giải đi, cùng với bao nhiêu tang vật. Cả xóm mới vỡ lẽ, ấy chính là thủ phạm những vụ trộm cướp, giết người táo tợn bấy nay; ai nấy thở phào nhẹ nhõm.

Ấy thế mà Phàm Nhân lại hóa nhức đầu gấp bội, bởi lẽ, cho đến khi ở bên kia vách xem ra đã vắng tanh cả rồi, thời vẫn nghe sang sảng tiếng một người đọc sách thánh hiền, dạy những lời đạo đức, nhân nghĩa. Không thể chịu được nữa, nửa khuya hôm ấy Phàm Nhân đốt một ngọn đuốc, quyết đích thân sang tận cửa, xem tận mắt. Đến nơi, mới ngã ngửa rằng, cái Đấng tối ngày giảng dạy những chân lý cao siêu nọ chẳng là ai khác hơn một con vẹt bẩy mầu, béo đẫy, nuôi trong cái lồng treo giữa nhà.Cũng từ ấy Phàm Nhân mới có cơ khỏi hẳn chứng nhức đầu kinh niên.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:50:00.001-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
22. CHẾT VÌ LẦM
SG, 02/02/1989 (Trích HỒI KÝ CỦA DIÊM VƯƠNG)
.
.
Trong số các kẻ thù, Cam Giáo căm ghét nhất bọn đệ tử của Nho Giáo; hễ có dịp là nặng lời chửi bới, thóa mạ. Xảy một tối nọ, hai đệ tử mới nhập môn Cam Giáo, cùng làm nhiệm vụ canh gác, nhân lúc buồn chán, tranh thủ đem bài bản ôn lại. Một kẻ bảo:

Huynh đài ơi, đệ thấy trên đời này chưa từng có ai mặt dầy đến như bọn Nho Giáo đó. Mặt dầy là sao?

Huynh đài xem, suốt ngày bọn chúng cứ xoen xoét những là Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín, ấy thế mà những việc chúng làm thời chẳng giống ai: rặt một phường lừa thầy phản bạn, đội trên đạp dưới, nom mà ghê. Tuồng như bọn chúng đã đứt hết dây thần kinh mắc cỡ rồi vậy.

Riêng đệ thấy, thời chúng chẳng những mặt dầy, mà còn đểu mạt hạng.

Đểu thế nào?

Huynh đài xem, mồm thì dậy nào là Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh, ấy thế mà có đứa nào nghĩ lo cho dân? Trái lại, chỉ nhung nhúc một bọn về hùa với lão Vua phong kiến, ra sức cưỡi đầu đạp cổ, nạo xương vắt máu người, cốt sao no béo đẫy đà cho chính bản thân chúng thôi.

Cả hai đang hăng say ôn tập, những tưởng sáng mai sẽ được điểm tốt, tiếng khen đến nơi, nào ngờ có một đệ tử tân tòng nữa, để ý rình nghe cuộc đối thoại giữa hai người, lại câu được câu mất, nên sinh ngờ, đem vào tâu cùng Đại Giáo Chủ. Lập tức hai kẻ nói trên bị bắt trói, giải vào Giáo Trướng. Đại Giáo Chủ phùng mang, dịu dàng thét:

Hai đứa bay to gan, dám bảo Cam Đại Thần Giáo ta là đứt dây thần kinh mắc cỡ với lại dểu mạt hạng ư? Quả tội đáng chết.

Cả hai rụng rời, một mực kêu ca:

Đại Giáo Chủ minh xét, chúng tôi chửa hề nói một lời nào về Bản Giáo, mà thực tình chỉ thóa mạ bọn Nho Giáo thôi. Có Trời làm chứng, hai bên một trời một vực, hệt ngày với đêm, sáng với tối, như vậy, mà sao có kẻ hiểu lầm thế được? Thật oan cho chúng tôi lắm thay.

Mặc cả hai vật vã phân trần, đao phủ vẫn lôi đi. Trước khi chết, hai người còn than khóc; đao phủ cười, bảo:

Chúng mày bảo ngày với đêm, sáng với tối , là khác nhau một trời một vực ư? Ba cái sự vụ đó, dẫu sống lâu đến như ông Bành Tổ kia cũng chưa dễ gì đã phân biệt được cho minh, nói gì tới bọn trẻ ranh chúng mày? Chưa rành thị phi đã học đòi triết lý, chết là phải lắm.

Nói đoạn, vung đao chém.

Lại nói hai kẻ vừa mới rơi đầu, đã vội vã ôm đầu lên, chạy tìm ngay Diêm Phủ, đệ đơn khiếu nại. Diêm Vương phán:

Đại Giáo Chủ Cam Giáo có lầm, song chỉ là cái lầm nhỏ; còn nhị vị đây đã lầm, ấy mới là cái lầm lớn đó.

Sao lại lầm lớn được?

Quả có vậy: Cam Giáo chọn lấy Nho Giáo làm kẻ thù bất khả dung, nào phải bởi họ khác nhau? Cái đối cực của họ Khổng ấy chính là họ Lý, họ Trang kia. Song đã gọi đối cực, tất phải cộng sinh đồng tồn, có bao giờ lại đi hủy diệt lẫn nhau? Nay Cam Giáo tìm diệt bọn đệ tử của Nho, hiển nhiên chẳng thể vì cái thế đối cực, mà chính bởi cái thế đồng cực vậy. Kẻ thù ta ắt phải là người giống ta hơn cả, lại chẳng phải giống ở cái nết tốt, nhưng là ở cái thói xấu kia, thời mới có thể trở thành bất cộng đái thiên vậy được. Nay chẳng hay nhị vị đã nhận thấy cái lầm lớn của mình chưa?

Bấy giờ, cả hai mới ngơ ngác nhìn nhau, thốt rằng:

Chao, hóa ra tên đao phủ nọ mới là kẻ minh triết hơn ai hết vậy ru ?!
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:41:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
23. TIẾU LUẬN
SG, 03/05/1989
.
.
Mấy môn đệ chân truyền của Tào Lao Tử, nhân lúc sư phụ bận hạ san coi video, vừa uống trà vừa trò chuyện tương đắc lắm. Một kẻ bảo:

Hôm trước sư phụ có dậy: Cái cười trong thiên hạ chia làm ba thứ cấp, song còn chưa nói rõ, nay anh em ta thử mạn phép sư phụ thảo luận chơi.

Chúng khẩu đồng thanh:

Đại ca nói phải đó, được vậy kỳ tới cũng đỡ tốn công sư phụ vấn đáp.

Lại hỏi:

Ba thứ cấp nghĩa là sao?

Ấy là thượng thừa, trung thừa, và hạ thừa.

Mần răng gọi thượng thừa chi tiếu?

Sư phụ chưa kịp giảng giải, song ta thử đoán coi.

Xem ra chẳng khó. Theo đệ, ấy hẳn là cái điều khiến được cả thiên hạ cười hô hố, cười hoang hoác, vãi cả nước mắt, nước mũi, cùng nhiều thứ trí tuệ khác nữa?

Phải đó. Cười thế mới gọi là cười chớ, có thể khiến được hàng vạn người phải bỏ tiền ra mua liền, thực đáng để tôn là thượng thừa rồi vậy.

Sao, anh em đã nhất trí chưa?

Nhất trí. Ấy chính là thượng thừa chi tiếu.

Bây giờ xin nói về cái trung thừa.

Cũng chẳng lạ. Theo đệ, ấy hẳn là cái trò khiến cho lắm kẻ phải cười bật, cười đánh khục, cười hi hi, hay cười vi vút, cùng là các thứ đại loại?

Chắc là đó rồi. Cái cười kiểu này cũng rất phổ biến vậy, hàng trăm kẻ sẵn sàng bỏ tiền ra mua như chơi, có thể gọi trung thừa được đó.

Được, chúng ta nhất trí ấy là trung thừa chi tiếu?

Nhất trí.

Thế còn cái hạ thừa thì sao?

Lại càng dễ ợt nữa. Ấy chỉ là ba cái chuyện u mặc chẳng ai cười nổi, giỏi lắm chỉ làm nhếch mép được vài ba kẻ, còn gọi là cười mỉm đó?

Đúng rồi, cái cười kiểu này chỉ lưu hành trong giới kẻ sĩ , chẳng khiến nổi ai bỏ tiền ra mua, thật đáng xếp vào loại hạ thừa lắm.

Phải, nhất trí, ấy chỉ đáng gọi hạ thừa chi tiếu.

Nhất trí.

Thế là xong. Giờ xin Đại Ca tổng luận cho, để chúng đệ còn học thuộc lòng, đặng mai trả bài cho sư phụ nữa. Điện sắp sửa cúp đến nơi rồi.

Xong ngay. E hèm. Vậy ta nhất trí thế này: Cái cười trong thiên hạ được phân thành ba thứ cấp, dựa vào những chuẩn mực cụ thể, ấy là: âm thanh, khẩu độ, số lượng, và mãi lực. Theo đó, thời thượng thừa là cái cười đại liên thanh, tung độ môi, hoành độ mép đều lớn, có thể tác dụng vào hàng vạn người, với mãi lực đáng kể. Kế đó, là trung thừa chi tiếu, tức cái cười tiểu đơn thanh, tung độ môi, hoành độ mép vừa phải, có khả năng tác dụng vào hàng trăm người, với mãi lực khá. Còn lại rốt hết là hạ thừa chi tiếu, thời vô thanh, khẩu độ không nhất thiết phải thay đổi, chỉ có khả năng tác dụng vào một vài đối tượng, đồng thời không có mãi lực chi hết.

Tổng kết xong, huynh đệ thẩy đều vỗ tay, tự khen là trí tuệ; thế mới đáng gọi là môn đồ chân truyền của Tào Lao chứ.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:40:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
24. DIỆU QUỐC SÁCH
SG, 02/05/1989 (Trích TỨ QUỐC CHÍ)
.
.
Vua nước Cẩu cử Nhảm Nhí Đại Nhân đi sứ ba nước láng giềng - Mã, Ngưu, Trư Quốc; trở về, Đại Nhân trình:

Tâu Bệ Hạ, nước Mã hùng mạnh nhất, nước Ngưu chả ra sao, còn nước Trư thời bất khả tư nghị; tuy nhiên, đường lối mỗi nước đều có chỗ đắc dụng, đáng cho ta học hỏi nghiên cứu.

Cẩu vương hỏi:

Khanh hãy khá giải thích cho Trẫm, tại sao nước Mã lại hùng mạnh?

Tâu Bệ Hạ, nước Mã đối xử với người tài khác xa kẻ bất tài : Người tài được giao cho những việc trọng đại, bổng lộc lại tương xứng công lao ; trong khi đó, kẻ bất tài dẫu ghen tị cũng chẳng chen chân được, đành chịu lép một bề, nhờ vậy, đất nước lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió, xã hội cứ thế mà tiến lên địa vị hùng mạnh. Tâu Bệ Hạ, nếu ta muốn thôn tính những nước khác, thời phải học hỏi theo đường lối dùng người của nước này trước đã.

Cẩu Vương phán:

Phải rồi. Chà, ước gì nước Cẩu của Trẫm đây cũng được như thế.

Đoạn, hỏi tiếp:

Còn như nước Ngưu nọ, bởi đâu lại bảo chả ra sao?

Tâu Bệ Hạ, vua nước Ngưu đối xử chẳng phân biệt người tài với kẻ bất tài, nghĩa là cào bằng như nhau cả lũ; bởi vậy, đâu đâu cũng gặp cái cảnh trống đánh xuôi, kèn thổi ngược, dở khóc dở cười, nom thật chẳng ra làm sao.

Cẩu Vương phán:

Ôi, cầu sao cho nước Cẩu của Trẫm chẳng bao giờ phải đến nỗi như thế. Có điều Trẫm chẳng hiểu, ấy là, có gì để ta học hỏi ở cái nước Ngưu nọ?

Tâu Bệ hạ, có chứ. Ấy là khi ta cần xin viện trợ của một nước nào khác, đường lối dùng người của nước Ngưu sẽ giúp ta chóng tạo được một bộ mặt cực kỳ thê thảm, dễ khiến cho người phải động lòng trắc ẩn, đến nỗi móc tiền lẻ ra bố thí ngay, chẳng ngần ngại mảy may.

Ừ nhỉ. Trẫm sẽ nghiên cứu thêm. Còn như nước Trư, cớ sao mà bất khả tư nghị? Phải chăng dân quân nước ấy đều đã được nên như tiên thánh cả?

Tâu Bệ Hạ, chẳng phải thế. Vua nước Trư cũng đối xử rất khác giữa người tài và kẻ bất tài.

Thế thời cũng giống nước Mã? Ắt phải hùng mạnh lắm?

Tâu Bệ Hạ, nào phải thế! Đành là giống nhau ở cái có phân biệt, song lại khác hẳn ở cái cách phân biệt : Ở nước Trư, người tài chớ hòng chen chân vào một công việc nào ra hồn, nghĩa là may mắn lắm thời được kéo xe, hớt tóc, hay gác cổng ; trái lại, mọi trọng trách đều phó thác vào tay những kẻ bất tài. Kết quả là xã hội cứ thế mà tiến đến một địa vị khủng khiếp, chẳng ai dám bàn, dám tiên đoán gì nữa ; có thể gọi bất khả tư nghị được vậy.

Cẩu Vương phán:

Tuyệt. Khấn sao cho mọi nước thù địch của Trẫm đều ra như thế. Mà này, hy vọng là khanh sẽ không khuyên Trẫm phải học hỏi lấy một điều gì của cái nước Trư ấy đấy chứ?

Tâu Bệ Hạ, thần thiết tưởng không nên suy nghĩ giản đơn như vậy. Sự thật thời đường lối của nước Trư rất có thể trở thành đắc sách trong những trường hợp nhất định.

Đắc sách? Hô hô hô!!!

Kìa, xin chớ coi thường: Bệ Hạ hãy thử tưởng tượng mà coi, nếu như một khi ta đang bị đe dọa xâm lăng bởi một nước khác hùng mạnh hơn, thời quả chỉ có đường lối của nước Trư nọ mới có thể cứu vãn được tình thế. Thật vậy, những kẻ dọ thám của địch, trước tình hình đó, sẽ không còn biết đâu mà mò nữa, ắt sinh lòng hoảng sợ khiếp phục, mà phải trở về tâu với Vua của chúng cho bỏ ngay cái âm mưu bất tường kia đi.

Cẩu Vương nghe đến đây, thời hết cười hô hô; trái lại, chuyển dần sang vẻ kinh dị, khều Nhảm Nhí Đại Nhân, bảo nhỏ:

Thật ư? Thảo nào, nước Mã chẳng dám mó vào cái nước Trư nọ, mà gần đây lại có ý quay sang nhòm nhỏ nước Cẩu này của Trẫm. Thôi đúng rồi. Nếu vậy, có lẽ Trẫm phải cho người nghiên cứu, áp dụng ngay đường lối kỳ diệu ấy của nuớc Trư!?
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:38:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
26. SỰ THẬT GIẢN ĐƠN
SG, 03/05/1989
.
.
Goằng Goại Đạo Nhân đang phê Thiền, thời có người chạy vào, hốt hoảng:

Sư đệ của người, hoàn tục từ thủa đó, xuống chốn phồn hoa sinh sống, nay chẳng hiểu sao lại đi tô hô giữa phố chợ, không một mảnh vải che thân.

Đạo Nhân chậm rãi mở mắt, quay hỏi đệ tử:

Các người có hiểu vì sao?

Đông đệ tử đáp:

Thưa, đệ tử cam đoan, Sư Thúc đã gặp phải hung đồ, bị trấn lột sạch sẽ rồi. Đáng thương vậy thay.
Tây đệ tử nói:

Cũng chưa chừng. Biết đâu Sư Thúc đã chẳng độc dâm thư, ngoạn dâm cảnh quá nhiều, nay nổi lòng tà vạy? Đáng trách vậy thay.

Bắc đệ tử lại bảo:

Không thể như thế : Sư Thúc vốn tánh thuần nhã. Nay chỉ có thể đã hốt nhiên tẩu hỏa nhập ma, đứt cả dây thần kinh ngượng đó. Đáng lo vậy thay.

Nam đệ tử cãi:

Chẳng có lý nào. Chúng ta thẩy đã chẳng chủng ngừa dại cả ư? Nhất định, Sư Thúc đã ngộ được lối vào Thiên Nhiên, không chấp giả thân, giả y nữa. Đáng mừng vậy thay.

Đạo Nhân chẳng nói gì, chỉ sai người xuống núi tìm gặp, hỏi rõ ngọn nguồn; trở về, người trình:

Thưa, có gì đâu?! Chẳng qua độ rày Sư Thúc nghèo quá, hết cả quần áo mặc, thế thôi.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:25:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
..

28. LẠI LỖI Ở HỌ KHỔNG

SG, 04/05/1989 (Trích HỒI KÝ DIÊM VƯƠNG)

Mỗi năm Diêm Vương lại cho kiểm tra dân số, thấy nhân hộ khẩu tăng ngồn ngộn, thời hết sức kinh hoàng. Năm nay, quyết sai Dạ Xoa Quỷ đảo lên dương trần, tìm hiểu duyên do, bởi lẽ chẳng qua mọi sự cũng bởi trên ấy: Hữu sinh, mới hữu tử được, ai cũng biết.Chuyện kể, Dạ Xoa tung tăng mọi nẻo xong, trở về thì thầm với Diêm Vương một lúc; Diêm Vương nghe xong, giận lắm, mở sổ danh bạ tìm, gọi cho một ông cụ họ Khổng:

Yêu cầu ông đến ngay.

Họ Khổng không hiểu ất giáp gì, song có lệnh triệu thời cứ đến:

Ngài có việc gì cần?

Diêm Vương không buồn khách sáo:

Ông đã biết chưa? Tình hình dân số tăng vọt, mà theo điều tra mới rồi thì hóa ra lỗi ở ông cả. Ông làm sao thì làm, ta không biết nữa đâu đấy.

Họ Khổng ngơ ngác:

Sao lại lỗi tôi? Tôi có sinh đẻ gì nhiều cho cam?

Diêm Vương dỗi:

Thì đấy, ông cứ thử đánh một vòng lên trên ấy khắc biết, hà tất phải dài lời?

Nói đoạn, sai Dạ Xoa lo thủ tục, hộ tống họ Khổng hồi hương tham quan.

Thăm thú gần nửa buổi, ông cụ toát cả mồ hôi. Người đâu đông hơn kiến. Ông cụ nhận xét:

Dạo tôi ở đây chưa được một phần trăm thế.

Dạ Xoa nhỏ nhẹ:

Nay hơn một tỷ rồi đấy. Nếu cụ muốn tỏ thực hư ấy bởi ai, cứ hỏi thẳng những người này. Con cháu cụ cả mà, đúng không?

Họ Khổng ức lắm, tìm cách hỏi một người trung niên qua đường:

Thưa, tiên sinh có thể vui lòng cho biết, bởi đâu dân số nơi đây lại tăng vọt dị kỳ thế này?

Người kia dặng hắng, đáp:

Bởi đâu ư? Có gì là lạ? Chẳng qua chúng tôi ai cũng nghiêm túc thực hành lời dậy vàng ngọc của Đức Phu Tử họ Khổng ngày xưa cả thôi.

Ông cụ nghe mới nhột chứ; song, cố kiên nhẫn:

Tiên sinh bảo, họ Khổng dậy lời gì mà cho là vàng ngọc?

Ô hay, lão trượng lại chẳng biết? Đức Khổng Tử đã dậy: Bách niên chi kế mạc như thụ nhân. Con cháu người nhất loạt y lời, đêm nào cũng thụ nhân, thụ nhân khắp mười phương, không xao nhãng, không ngơi nghỉ.

Họ Khổng chửa biết nói sao, người kia đã quày quả bỏ đi, bảo:

Xin lỗi lão trượng nhé, tôi còn phải đi khai sinh cho đứa em út mới chào đời hôm qua; song thân tôi tuổi hạc đã cao, không tự đi lấy được.

Trưa lắm rồi. Họ Khổng ngượng với Dạ Xoa quá, song còn hy vọng vớt vát, một lần nữa cố làm quen, hỏi thêm người khác. Phen này là một phụ nữ, chị chàng nhanh nhẩu:

Cụ ơi, chúng cháu có ham sinh nở gì cho cam, chỉ tổ chóng già, song các đấng lang quân ngày nào cũng rỉ tai, nhắc nhở rằng Đức Khổng Phu Tử (!) xưa thác đi đã để lại một câu trí tuệ này: Bách niên chi kế mạc như thụ ... thai. Bởi vậy, chúng cháu chỉ vì cái sự nghiệp trăm năm ấy cứ phải gắng mãi. Chẳng hiểu thế nào mà Đức Khổng lại dậy con cháu cái câu ác thế, chỉ khổ cho cái thân đàn bà chúng cháu thôi.

Nói xong, cũng lại xin lỗi phải đi ngay, rằng còn phải tranh thủ đến phòng khám thai sớm, kẻo lát đây xếp hàng rất mệt.

Họ Khổng đến đó nghe cũng đủ xây xẩm, hết thấy đường đi, những muốn té ngang, báo hại Dạ Xoa phải nai lưng ra mà cõng về.

.
.
.
.

2009-06-26T18:22:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
30. TỰ DO
SG, 04/05/1989
.
.
Hội Yêu Súc Vật vừa rồi bẫy được một con Rồng, mình tỏa hào quang cầu vồng bẩy sắc, lẫn hương trầm ngào ngạt. Ai nấy đều mừng, bởi ấy là con vật báu độc nhất vô nhị trên đời.

Người ta bàn nuôi nó trong gian đại sảnh của trụ sở Hội; hết tìm thay đủ loại lồng sơn son thếp vàng, lại lùng mua đủ thứ của ngon vật lạ, thôi thì chẳng thiếu món gì. Tuy vậy, thật đáng buồn: Con Rồng, từ khi bị bẫy, chẳng thiết ăn uống, cũng chẳng ngủ nghê, lại tuồng như đau ốm.

Thế, cả Hội xô đi tìm thuốc thang, lại cũng chẳng thiếu món gì. Dầu vậy, vẫn chỉ là vô ích: Con Rồng càng ốm nặng, cuối cùng, hóa liệt lào. Qua được bẩy tuần, thời chết rũ; hào quang lẫn hương thơm đều lịm tắt.Cả Hội buồn thảm quá, lại quay sang ma chay hết sức linh đình. Chẳng ai nỡ liệm xác Rồng, chỉ đặt lên một mâm bạch kỳ nam, nghi ngút khói hương bốn chín ngọn bạch lạp bằng sáp ong tinh tuyền.

Ai nấy đã chuẩn bị nước mắt, cũng một bài ai điếu dài hơn trượng, dài như chưa bao giờ, thời lạ quá: Ở đâu bỗng thốc vào một trận cuồng phong, tắt ngóm cả đuốc đèn. Khi gian sảnh được thắp sáng lại, chẳng ai trông thấy con Rồng đâu nữa. Đang cơn bối rối, chợt nghe tiếng cười khanh khách (thế có đáng giận không !); ai nấy giật thót. Thì ra con Rồng: Nó đang bay lượn ngoài trời, ngay trước thềm sảnh, mình lại tỏa hào quang bẩy sắc cầu vồng chói lọi, lẫn mùi hương ngào ngạt. Nó bảo:

Nơi ở của Rồng phải là cõi trời đất mênh mông vĩnh hằng. Thức ăn uống chỉ là mây với gió. Rồng chẳng biết ở nơi lầu các, cũng chẳng ẩm thực như người. Thôi, chào nhé. Bận sau xin chớ cất công tìm bẫy nhau làm chi. Thế ni mới là sống chứ?

Nói rồi, thong thả bay đi, để lại một vệt hào quang lộng lẫy, ngạt ngào thơm ...

Mọi người bấy giờ đã tỉnh hồn, lập tức ào ạt quay ra tống tiễn theo một tỉ lời xỉ vả đắng nhất, chua nhất, độc địa nhất, ... Thôi thì, lại cũng chẳng chịu thiếu món gì.
.
.
.
.
.

2009-06-26T18:04:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
31. NGHỊCH LÝ CỦA CON TIM
SG, 04/05/1989 (Trích Đặc San HÔN NHÂN & TÌNH YÊU, Trang TUỔI 17)
.
.
Ở chân núi Cắc Cớ có một thôn nhỏ, trong thôn có nhà Kỳ Cục lão gia sinh được một gái, rất mực yêu chiều, tên gọi Ly Kỳ, năm nay vừa tới tuần cặp kê. Xảy cùng lúc có hai nơi đến cầu hôn: Bạch Công Tử và Hắc Công Tử. Bạch Lang được cả thôn ví như Thạch Sanh, khen từ ngọn tóc xuống gót chân, lại khen cho đến cả những chuyện chẳng đáng chút nào; trái lại, Hắc Công Tử bị coi như Lý Thông vậy, chê từ đỉnh đầu xuống đế giầy, lại cũng chê cho đến cả những việc chẳng nhằm đâu cả. Ly Kỳ Tiểu Thơ nghe biết hết. (Mà không nghe cũng chẳng được: Miệng đời đã khen, hay chê, thời cứ mờ sáng cho chí tối mịt, bình minh cho tới hoàng hôn, suốt ngày, suốt tháng, quanh năm, ra rả, ra rả.)

Kỳ Cục lão gia tuyên bố để mặc con gái tự ý, song trong lòng cũng chắc mười phần chẳng ai lại chọn Lý Thông. Thế nhưng, đùng một cái, rõ kinh hoàng: Ly Kỳ Cô Nương quyết định sánh duyên cùng Hắc Công Tử. Cả nhà mếu máo; ai cũng bảo nhất định Tiểu Thư đã bị ma ám. Lão gia đành phải cấp kỳ đem ái nữ lên núi, tìm Hang Cắc Cớ, nhờ Cắc Cớ Đạo Nhân ra tay trừ tà.

Đạo Nhân xem qua tình trạng Ly Kỳ Tiểu Thơ, bảo:

Ta thấy cô nương thần khí tươi nhuận lắm, ắt chẳng phải bệnh; chẳng hiểu vì đâu gia đình lại quá ư lo lắng?

Kỳ Cục lão gia vẻ mặt vô cùng thiểu não, kể hết chuyện Hắc, Bạch nhị lang, nhờ Đạo Nhân khuyên giải tiểu nữ giùm. Cắc Cớ nghe xong, mỉm cười:

Ấy nào phải tại tà ma? Chỉ bởi tâm lý thường tình thôi. Nghe nói, thiên hạ chỉ thuần khen Bạch Công Tử. Chẳng nói tới những lời khen dầu xứng chỗ, song lập đi lập lại mãi, cũng phải nhàm tai, huống hồ những chuyện khen chẳng xứng chỗ, lại ra rả tứ thời, thời sẽ ra sao? E còn tệ quá là chê: Kết cục, người nghe chẳng còn thấy hay đâu nữa, lại đâm ra chán. Phần Hắc Công Tử, thiên hạ lại thuần chê. Chẳng nói tới những cái chê dẫu nhằm nơi, song nhai tới nhai lui hoài, cũng đâm hết sợ, huống hồ những việc chê chẳng nhằm nơi, lại cứ nheo nhéo quanh năm, thời sẽ ra sao? E còn tốt quá là khen: Kết cục, người nghe không còn thấy dở chỗ nào, lại nảy ý bênh. Nay lệnh ái nghe khen chê hẳn đã bão hòa, lại quyết chọn lấy Hắc Công Tử, âu cũng bởi cái lẽ kia thôi, có gì lạ? Việc này lỗi chẳng tại ai, chỉ nực cười cho cái miệng đời, khen cũng không biết cách khen, chê cũng chẳng biết đường chê, đa ngôn đa quá, đều phản tác dụng cả.

Kỳ Cục lão gia lại nằn nì:

Dù sao thì dù, xin Đạo Nhân vì gia đình tôi, bảo ban, khuyên nhủ tiện nữ giùm một tiếng.

Song, Cắc Cớ lại rằng:

Đã nói lỗi chẳng ở ai, ta biết dựa vào đâu mà khuyên can? Thôi thì lão gia từ đầu đã muốn tôn trọng ý riêng của tiểu thơ, thời nay cứ vậy mà tiếp tục, chẳng phải hay hơn cả sao?

Kỳ cục lão gia xạm mặt lại, rũ áo đứng lên, vùng vằng nói:

Tưởng đem nó tới đây Đạo Nhân dậy bảo làm sao, ai ngờ lý luận như rứa, thời bỏ mẹ người ta cả rồi còn gì? Đạo Nhân lấy hiệu là Cắc Cớ, lại ở trong Hang Cắc Cớ này, thật phải lắm.

Nói đoạn, dắt Ly Kỳ ái nữ đi thẳng một mạch xuống núi, không thèm ngoái lại. Phần Cắc Cớ, chỉ ngồi yên nhìn theo vị khách quý mà cười hì hì, hiển nhiên là vẫn còn khoái chá vậy.
.
.
.
.
.

2009-06-26T17:49:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ
.

.
.
32. NƯỚC VỎ LỰU, MÁU MÀO GÀ
SG, 05/05/1989
.
.
Ngố Học Sinh lại đọc sử, lại thắc mắc, lại hỏi Lù Đù Tiên Sinh:

Thưa Tiên Sinh, sách kể Dã Viên Đại Quốc thủa đó chỉ trong vòng chưa đầy mươi niên đã thay bốn năm đời vua chúa; có điều này thật lấy làm lạ.

Lù Đù hỏi:

Lại lấy làm lạ điều chi nữa thế? Phải chăng cũng như câu chuyện Bốn Cái Lờ hôm nào?

Thưa không, song là ở chỗ này: Số là thoạt đầu, dưới triều Sư Pù Sư Đại Vương, có Guy Nổng Guy Nồng hảo hán dấy binh, luận đủ năm tội đại ác của Sư Pù Sư; sau, Sư Pù Sư phải đầu bêu ngọn giáo. Kế, đến lượt dưới triều Guy Nổng Guy Nồng Đại Vương, lại có Giét Nổ Giét Nồ hảo hán đảo chánh, luận đủ sáu tội đại ác khác của Guy Nổng Guy Nồng; sau, Guy Nổng Guy Nồng phải thây phơi giữa chợ. Xong, đến lượt dưới triều Giét Nổ Giét Nồ Đại Vương, cũng lại có Đa Nhẻt Đa Nhét hảo hán khởi nghĩa, luận đủ bẩy tội đại ác khác nữa của Giét Nổ Giét Nồ; sau, Giét Nổ Giét Nồ phải cổ treo cổng thành. Rồi, đến lượt dưới triều Đa Nhẻt Đa Nhét Đại Vương, lại cũng vân vân và vân vân, nghĩa là tóm lại, vãn bối chẳng còn biết đâu mà lần nữa: Luận tội người ta hùng hồn thể nào, thời đến lượt mình lại cũng hăm hở phạm tội thế ấy, mà lại có phần hơn. Phải chăng điều đó là bí hiểm quá lẽ?

Lù Đù lắc đầu bảo:

Có gì mà bí hiểm? Chỉ cần hiểu, bọn Sư Pù Sư, Guy Nổng Guy Nồng này nọ, thẩy đều là hạng khát vọng quyền lực cả; dẫu họ luận tội người khác hùng hồn thể nào mặc lòng, chẳng qua cũng chỉ vì ganh ghét bởi không có đủ lực đủ quyền, là cái thế hoàn hảo nhất để được phạm tội cho thoải mái hơn mọi người, thế thôi, chớ nào phải bởi chuộng Hiền, yêu Đức gì đâu? Cái Hiền, Đức, của hạng người đó, bởi vậy, có khác chi nước vỏ lựu với máu mào gà của giới thanh lâu? Song, thật chẳng may, thực tế chứng tỏ nhiều lúc nó cũng vẫn còn mầu nhiệm lắm vậy thay, hỡi ơi!
.
.
.
.
.

2009-06-26T17:23:00.000-07:00

.
.
CỔ HỌC TINH HUÊ.
.

.
.
33. QUỶ NHẬP TRÀNG
SG, 09/05/1989
.
.
Ngày ấy ở Dã Viên Đại Quốc có tin đồn Sinh Vật Học Bảo Tàng Viện đang trưng bầy một Quỷ Nhập Tràng; người người kéo đến xem, vé bán không xuể.

Quan khách đã thấy gì? Trong một gian buồng lớn, vách kiếng dầy, một cá thể giống người suốt ngày đi đi lại lại, trên mình không một mảnh vải, chỗ bụng có một đường khâu quanh còn thấy rõ cả vệt chỉ chưa tiêu. Hướng dẫn viên giải thích:

Cái quý vị đang trông thấy đây chính là Quỷ Nhập Tràng. Trước kia nó cũng đã từng là một con người thật trăm phần, y như quý vị đây vậy, nhưng rồi do một tai nạn rủi ro, nó bị chém đứt làm đôi, máu đổ chừng năm chậu, không cách nào cứu nữa ; tuy nhiên, khi các y bác sĩ tạm ráp nối hai nửa hình hài kia vào nhau, khâu lại, chuẩn bị chôn, thời lạ lùng sao, đùng một cái, nó bỗng nhỏm dậy đi đứng, sinh hoạt được, cứ thế cho đến giờ.

Dù sao, xin quý vị chớ quên, nó chẳng phải người, song chỉ là một con quỷ: Mọi hoạt động sinh học của nó đều hoàn toàn nghịch thiên đảo lý, khác với người ta xa lắm, chẳng hạn, có lúc ẩm thực bằng lỗ rốn, đánh hơi bằng nách; lại có lúc đại tiện bằng mồm, trung tiện bằng tai, tiểu tiện bằng mũi. Chưa hết, đầu nó có thể dùng thay bàn tọa, trái lại, bàn tọa dùng để tư duy. Vẫn chưa hết, những khi áp suất đường ruột nâng cao lại còn siêng năng phát biểu cảm tưởng triết lý cao siêu bằng hậu môn, hay viết nên hàng thiên văn học nghệ thuật này nọ bằng dương vật nữa.

Cũng cần nói thêm, trong điều kiện sinh hoạt cách ly thế này, quỷ có vẻ nhã nhặn, thậm chí e lệ; song, nếu được phóng thích tự do, thời khả năng phá phách được ước tính là không gì sánh bằng. Máy tính điện tử tối tân nhất đã khẳng định, ở điều kiện lý tưởng, con quỷ này có khả năng làm đần độn cả hành tinh của chúng ta chỉ trong vòng chưa đầy nửa thập niên. Ấy thế mà khả năng sống dại, sống dai của nó là vượt mọi kỷ lục, bởi lẽ, nó chẳng phải là một sinh vật tự nhiên, nên chẳng cần tuân thủ quy luật sinh học tự nhiên làm gì; được hỏi, nó đã cho biết định sống tạm đến tận thế, rồi hẵng hay; thật đáng sợ.

Nhưng mà, dù sao thì dù, quý vị chớ bỏ qua cơ hội , hãy vào xem để mở rộng tầm mắt; cứ mạnh dạn mua vé chợ đen mà vào. Mại dô!!!
.
.
.
.
.

2009-06-25T05:50:00.000-07:00

THƠ

SG NGŨ NGÔN ĐIÊN

TÀN CUỘC (1989)

rồi cuộc chơi cũng tàn

nẻo đi về bỗng không

nghe gió gào trận mỏi

trò chơi có gì vui

chẳng lấy một bận cười

trò chơi ngỡ cao sang

mà sao hóa tả tơi

chỉ đòi một lần thua

đủ cầm bằng mất trắng

người được cả là ai

người còn lại là ai

nghe gió gào ...

trò chơi tên cuồng điên

vốn liếng ai nhan sắc

vật cược ta trái tim

vật cược ta linh hồn

trò chơi như nỗi chết

đầy đọa một mình ai

tử địa một lần vào

chín cửa ra ngậm chặt

mắt nhìn như thiên la

môi cười như địa võng

vây bủa mảnh hồn ta

giữa mỏm trời lồng lộng

không một nẻo lui về

ta gầm như thác lũ

như hùm thiêng sa cơ

càng giận thân tuyệt lộ

nhan sắc nào đao phủ

lưỡi hái nào ghê người

trái tim ai tử tội

cạn mãi máu một đời

cứ thế một mùa điên

cứ thế một mùa rơi

chưa tàn một cơn mê

đã tàn một cuộc chơi

một bãi đời lồng lộng

khi ta lại gặp ta

trên nẻo về trơ vơ

nghe gió ...

TIẾNG DỘI (1991)

như cơn lốc nào qua

một vạt đời mê man

một thửa trời gào thét

người đi qua đời ai

tàn phá những buổi chiều

tàn phá những buổi mai

tàn phá những đêm thâu

cơn lốc về nơi nao

bỏ lại rừng tan hoang

bỏ lại mùa tan hoang

bỏ lại đời thăm thẳm

người đi theo cơn lốc

vực hồn ai vắng ngắt

một trăm năm tình điên

còn dội tiếng triền miên

.....

2009-06-25T05:35:00.000-07:00

.
.
phỏng vấn
Tạp Chí VIỆT#8
(http://tienve.org/home/viet/viewVietJournals.do?action=viewArtwork&artworkId=38)

.
.
.
Ðinh Linh (ÐL): Tuyển tập truyện ngắn của anh, Tầng Trệt Thiên Ðường , được viết vào những năm 91, 92, tại sao đến 1995 mới ra mắt?
.
Bùi Hoằng Vị (BHV): Giấy phép mất mấy năm không xin được, đến 95, khi tôi đã chán, định thôi, thì nó... rơi xuống. (Và đây quả là một “phép lạ”, chỉ anh Chinh Văn mới có thể làm, để giúp tôi thôi; tôi rất cảm ơn anh ấy.)
.
ÐL: Tầng Trệt Thiên Ðường không được phổ biến rộng, và đã không gây được một dư luận lớn, xứng đáng, sau khi được phát hành. Tại sao?
.
BHV: Sách được xuất bản dưới dạng liên kết. Dự định của tôi là chỉ in 100 để có sách hợp pháp tặng một số người (và cũng là để tiện giữ tác quyền), nhưng nhà in không nhận in ít hơn 500, nên tôi phải in 500. Sau đó, nhờ một cử chỉ đẹp của nhà văn Ngô Thị Kim Cúc, Fahasa đã mua 100, trả tiền ngay. Còn lại, tôi tặng gần 100 nữa. Số thừa thì gửi vào... gầm giường. Tại sao nó đã không gây dư luận lớn nào? Vì số phát hành ít (chỉ 100), và vì không hợp khẩu vị của trước hết là TP.HCM, nơi còn quá nhiều độc giả đang xuýt xoa với những văn Nguyễn Nhật Ánh và thơ Trương Nam Hương. Bởi vậy, nếu có xảy ra điều ngược lại với nhận xét của anh, tôi mới ngạc nhiên được.
.
ÐL: Anh có thể nói sơ về sinh hoạt văn nghệ ở SG? Văn chương SG trước 75 đã ảnh hưởng anh như thế nào? Và những nhà văn SG cùng thời với anh đã ảnh hưởng anh như thế nào?
.
BHV: Văn chương SG, tôi thích Tuý Hồng (ở nhiều truyện), Nhã Ca (ở Giải Khăn Xô Cho Huế), và Trần Thị Ngh. (ở một số truyện), nhưng họ không ảnh hưởng nhiều đến tôi bây giờ. Còn với TP.HCM “đương đại”, đáng tiếc, trong giới cầm bút tôi chỉ biết có Kim Cúc, Lý Lan, Vàng Anh, Lê Thiện Dũng, Bùi Chí Vinh, Nguyễn Ðạt, và Nguyễn Quốc Chánh, quá ít để có thể hiểu khái quát về sinh hoạt văn nghệ ở đây. Ảnh hưởng của họ (những người này) đối với tôi? Ắt phải có rồi, mỗi người một ít, chỉ có điều là tôi chưa… nhận ra.
.
ÐL: Anh xuất hiện sau đợt đầu của phong trào Ðổi Mới. Những nhà văn của phong trào đó như Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, có ảnh hưởng gì đến những sáng tác của anh không?
.
BHV: Những người đó đều ít nhiều đã hâm nóng lại quan tâm của tôi đối với văn học và hoàn cảnh sáng tác của nó ở đây. Họ có một điểm chung, positive: “phê phán sắc, mạnh, đáo để”, … Tình cờ, họ cũng có một điểm chung khác nữa, nhưng quite negative, khiến độc giả đôi khi phải ngoảnh mặt đi, ấy là, dường như họ “không bao giờ… cười”? Có chăng, chỉ gọi được là “nhe răng”, “khẩy”, hoặc “gằn”, để lại ấn tượng hung và nghiệt. (Hay là phải thế mới đương nổi với cái đám “quần hồ” vừa đạo đức giả vừa đểu thật ở quanh họ?!) Dù sao, cái gì positive, ta tiếp thu; cái gì không, thì thôi.
.
ÐL: Anh nghĩ gì về văn chương hải ngoại? Anh đọc và thích những nhà văn nào trong số họ?
.
BHV: Tôi ít đọc mảng này vì không có (thảng hoặc một năm tình cờ lọt vào tay một, hai số báo) nên không biết nghĩ gì. Còn những gì đã đọc được cụ thể, và thấy thích: một hai truyện ngắn Trần Vũ, Ký Sự Ði Tây Ðỗ Kh., Thơ v.v...và v.v... Nguyễn Hưng Quốc, và một số thơ Thận Nhiên, thơ Ðinh Linh.
.
ÐL: Những bối cảnh trong truyện của anh thường hư ảo, trừu tượng, không phải của thế giới này. Cũng có ý kiến bảo truyện của anh khó hiểu? Anh có mục đích gì khi làm thế?
.
BHV: “Hư ảo” và “trừu tượng”? Ấy có thể là ấn tượng của một số người đọc, do tôi đã chủ ý loại bỏ đi hai điều, trong truyện của mình: Thứ nhất, việc xác định không thời gian, hoàn cảnh địa lí, lịch sử cụ thể của chuyện, và thứ hai, mọi thông tin về tên tuổi, diện mạo, dạng hình,… của nhân vật. Ðể làm gì? Thứ nhất, tôi muốn ra khỏi một trong những quán tính của phần lớn người viết, nghĩa là, cứ cố công cung cấp cho ê hề hai loại thông tin (mà tôi đã nói muốn loại bỏ) ở trên, với hy vọng sẽ thuyết phục được độc giả cho chuyện của mình là thật, là hoàn toàn khả hữu trên đời này: Với một số loại truyện (trong đó có của tôi), hy vọng này hoặc thừa hoặc là ngây thơ. Thứ hai, tôi muốn độc giả mình cũng phải đủ bản lĩnh thoát ra khỏi cái quán tính đọc tương ứng của phần lớn người ta (nghĩa là, cái quán tính muốn được thuyết phục, tự nguyện được thuyết phục theo cùng một kiểu ấy!) Và điều này: Sao tôi phải đẩy cái “hư ảo”, “trừu tượng” kia (cứ cho là như thế) đến mức làm cho truyện mình thành ra “khó hiểu” (vâng, vì không ít người bảo không hiểu tôi viết gì!)? Ở đây lại có hai mục đích khác, và chúng khá mâu thuẫn: Một đàng, tôi muốn một số người sẽ giải mã được điều tôi muốn nói; đàng khác, số còn lại, thì sẽ không. Còn, “không phải của thế giới này”? Tôi không mong là chúng ta có đến hơn một thế giới, chỉ có điều anh và tôi có thể gọi nó bằng những tên gọi khác nhau thôi; ở đây, trong truyện tôi, nó được / bị gọi là “Thiên Ðường”, “Luyện Ngục”, “Xứ Sở Của Mùa Xuân”, “Xứ Sở Của Mùa Ðông”, “Phòng Bốn Giường”, “Bồn Rác”, “Khu Nội Trú”, vân vân, với đôi ba hình tượng dị hợm: “Nấm Mồ Của Thượng Ðế”, “Tử Thi Sodome”, những “Thiên Thần”, những “con Quỷ”, chẳng hạn, thế thôi; mặc dù vậy, tất cả vẫn chỉ là hình bóng của “trần gian này”, của “cõi người ta”, phải không ?
.
ÐL: Anh có quan niệm gì về vai trò của người viết và vai trò của người đọc? Và anh trông đợi gì ở vai trò của người đọc mình?
.
BHV: Người viết và người đọc có những vai trò tương ứng, thông qua văn bản. Với những văn bản thể loại khác nhau (chẳng hạn thư tín, bản tin, thông cáo, vân vân), người viết, cũng như người đọc có những vai trò khác nhau, và thường thì chúng “đối xứng”. Ở đây, văn bản là tác phẩm văn học, người viết có vai trò gì? Xin mượn chữ thiên hạ đã xài rồi: hoặc chủ yếu là “reporter” và/hay “entertainer”, hoặc chủ yếu là “reformer” và/hay “explorer”. Thế thì, vai trò tương ứng của người đọc? Trường hợp thứ nhất thì rõ rồi: “report reader/hearer” và/hay “entertainee”, phải không? Song, trường hợp thứ hai, tôi nghĩ, thực sự đòi buộc người đọc cũng phải là một “reformer” và/hay “explorer” tự bản chất, nếu không, văn bản sẽ bị khước từ ngay từ đầu: việc đọc thất bại. Những “văn bản” của tôi, hay của anh, chủ yếu cho người đọc loại thứ hai này, và con số họ hẳn là không nhiều, ở đâu và bao giờ cũng thế thôi.
.
ÐL: Những mẩu đối thoại trong truyện của anh lúc thì ngô nghê, dân gian, lúc thì triết lý, cao siêu. Anh có thể nói gì về kỹ thuật dựng đối thoại của anh?
.
BHV: Tôi nghĩ, bình thường thì, có lẽ người viết nào khi dựng đối thoại, cũng quan tâm đến những điều này: Sao cho giúp cá biệt hoá ngôn ngữ (từ đó, tính cách, và nếu có thể, thì càng tốt, cả nghề nghiệp, xuất thân xã hội, v.v...) của nhân vật, (tỉ dụ, người “Xin Ngài vui lòng nhắc lại, tôi nghe không rõ ạ” thì khác với người “Ðụ má, nói lớn coi, con này điếc!”) Cùng lúc, nếu được, giúp hình dung những gì đang diễn ra chung quanh tình huống thoại (tỉ dụ, khi đọc: “Bỏ tay xuống nào. Ðừng thẹn vờ !”, hoặc: “Nữa. Cởi hết. Thế! Thế!”, tôi có thể “thấy” gì?) Rồi, nếu được nữa, để các nhân vật, bằng biện chứng của các lời thoại, xây dựng (hay tải giúp) một phần nội dung, hay diễn biến, của chuyện. Và, trong mọi trường hợp, việc ngưng một nhân vật đang nói lại để thuyết minh chen vào là điều phải cân nhắc hiệu quả.
.
ÐL: Anh có thể nói gì về ảnh hưởng của triết lý Thiên Chúa Giáo trong truyện của anh?
.
BHV: Nếu hiểu đấy là triết lý thuần tuý, thì có lẽ khó thấy, khó nói, ngay được. Còn, nếu hiểu như một bộ phận Giáo Lý Ðồng Ấu (luôn luôn là hạ thừa!), thì không chỉ riêng Thiên Chúa giáo, mà cả Phật Giáo, cùng các tín ngưỡng bình dân khác, lúc nào cũng sẵn các hình tượng, với đủ mầu sắc thi vị, đậm đà: “Thiên Ðường”, “Ðịa Ngục”, “Hoả Ngục”, “Luyện Ngục”, “Âm Phủ”, “Thượng Ðế”, “Chúa”, “Bụt”, “Thiên Thần”, “Ác Quỷ”, “Quỷ Sứ”, “Thánh”, “Tiên”, “Ma”, vân vân, mà người ta vẫn còn có thể khai thác mãi. Chỉ có điều, trong truyện của tôi, “Thiên Ðường” chẳng phải “Thiên Ðường”, “Thượng Ðế” không ra “Thượng Ðế”, “Thiên Thần” và “Quỷ” lại càng không giống... “hàng thật”. Thì đã đành, tất cả chỉ là hàng “fake” mà, phải không?
.
ÐL: Anh có chủ ý gây cười khi viết truyện? Theo anh, cái cười trong văn chương phải như thế nào?
.
BHV: Cười là một đặc điểm của người. Với người VN thì còn hơn thế. Ý tôi liên tưởng đến Nguyễn Văn Vĩnh; và nếu ông ấy đúng , thì có lẽ tôi rất...Việt Nam. Từ downstairs cho đến upstairs humor, từ Ba Giai, Tú Xuất, Lý Toét, Xã Xệ,... cho đến Rabelais, Cervantes, Gogol, Shaw, Kim Dzung, v.v..., đều “cù” tôi được. Tôi không phân biệt lắm giữa cái cười trong văn chương với cái cười trong cuộc đời, và cũng không đòi hỏi nó phải như thế nào hết, miễn nó làm tôi ... cười. Ấy cũng là điều tôi có ý tìm kiếm, khi đọc và khi viết (vì hiển nhiên nó còn tốt cho sức khỏe nữa); nhưng mà, có đạt được hay không, còn tuỳ.
.
ÐL: Sau Tầng Trệt Thiên Ðường, độc giả được đọc “Phòng X Khu Nội Trú” trên Hợp Lưu, nhưng sau đó không thấy truyện của anh nữa? Lý do?
.
BHV: Ðúng hơn, tôi có viết một truyện ngắn, “Bẩy Trích Ðoạn Mùa Xuân Mầu Cam” (1995), đăng trong Tuyển Tập Văn Trẻ của NXB Trẻ, Xuân 1996. Sau đó thì thôi, vì không hứng thú nữa. Có nhiều chuyện khác đáng quan tâm hơn, và cũng đã chiếm hết thời gian rồi, anh Ð.L. ạ.
.
.
.
.
.

2009-06-25T05:01:00.000-07:00

.
.
DỊCH

.
.
.
Nỗi cô đơn của châu Mỹ La Tinh
Gabriel Garcia Marquez Nobel 1982
.
Talawas 22.12.2003 (http://www.talawas.org/talaDB/suche.php?res=1305&rb=0307)
(Translated 2003 by Bui Hoang Vi, as requested by Pham Thi Hoai in order that she could use it on her website talawas.org)
.
.
.
Antonio Pigafetta, một nhà thám hiểm hàng hải người Florence đi cùng Magellan trong chuyến hải hành đầu tiên vòng thế giới, khi ngang qua những miền đất Nam Mỹ của chúng tôi, đã viết một bài tường thuật mô tả chính xác đến nghiêm nhặt, song câu chuyện của ông lại hệt một cuộc mạo hiểm vào thế giới huyễn tưởng. Trong đó ông kể rằng đã thấy những con lợn thiến có rốn ở đùi, những con chim không móng vuốt mà con mái đẻ trứng trên lưng con trống, và cả những con thú giống bồ nông, lưỡi không có, mỏ lại giống thìa. Ông kể đã thấy một con vật quái thai có đầu và tai la, mình lạc đà, chân hươu, tiếng hí như ngựa. Ông kể chuyện người thổ dân đầu tiên ông gặp ở Patagonia đã chạm trán với một cái gương soi ra sao; kết cục là hắn, cái gã khổng lồ tràn trề xúc động kia, đã kinh hoàng đến mất trí bởi chính hình ảnh của mình trong gương.
.
Cuốn sách mỏng và mê hồn này, mà ngay thuở ấy đã chứa sẵn mầm mống cho những tiểu thuyết hôm nay của chúng tôi, hoàn toàn không phải là bản tường trình đáng kinh ngạc nhất về hiện thực của chúng tôi vào thời kỳ ấy. Những biên niên sử vùng Indies còn để lại cho ta vô vàn những thí dụ khác. Eldorado, vùng đất huyễn tưởng mà chúng tôi đã háo hức đi tìm, chẳng hạn, có mặt trên vô số các bản đồ trong hàng bao năm, cũng đã phải di dời tọa độ và thay hình đổi dạng cho khớp với tưởng tượng của các chuyên gia địa đồ. Trong chuyến săn tìm suối nguồn trẻ mãi không già, nhà thám hiểm châu Mỹ người Tây Ban Nha Alvar Nunez Cabeza de Vaca thần thoại đã khảo sát miền Bắc Mêhicô trong tám năm ròng, cùng một đoàn thám hiểm bị lường gạt mà các thành viên đã xâu xé lẫn nhau đến đỗi cuối cùng chỉ còn lại năm trong số cả bọn sáu trăm người là quay được trở về. Một trong những bí ẩn khôn dò của thời ấy là chuyện mười một nghìn con la, mỗi con chất non nửa tạ vàng, một ngày nọ đã rời Cuzco lên đường trả món tiền chuộc Atahualpa để rồi không bao giờ đến được nơi phải đến. Kết quả là, vào thời thuộc địa, gà mái được bán ở Cartagena de Indias là những con được nuôi trên đất bồi phù sa, mề chứa đầy những hạt vàng li ti. Cơn khát vàng của một trong những vị khai sáng vùng đất ấy đã đeo bám chúng tôi cho đến tận gần đây. Mãi đến cuối thế kỷ trước, một phái đoàn Ðức được bổ nhiệm sang đây nghiên cứu xây dựng một đường sắt xuyên đại dương đi ngang qua eo đất Panama đã kết luận rằng cái dự án kia chỉ khả thi với một điều kiện, là những đường ray không được làm bằng sắt, là thứ hiếm hoi trong vùng, mà phải làm bằng vàng.
.
Nền độc lập của chúng tôi khỏi ách thống trị Tây Ban Nha cũng chẳng cứu được chúng tôi khỏi điên rồ. Tướng Antonio Lopez de Santana, người từng ba lần là nhà độc tài cai trị Mêhicô, đã tổ chức một đám ma linh đình cho cái cẳng chân phải mà ngài đã hi sinh trong cái gọi là chiến cuộc Pastry. Tướng Gabriel Garcia Moreno cai trị Ecuador mười sáu năm như một vị vua chuyên chế; kết quả là thi thể của ngài được người ta đặt ngồi trên ghế tổng thống, cho diện quân phục chỉnh tề với đầy đủ huân huy chương bảo trợ. Tướng Maximiliano Hernández Martinez, vị bạo chúa sính thông thiên học của El Salvador, kẻ đã cho giết ba mươi nghìn tá điền trong một cuộc tàn sát man rợ, đã sáng chế ra một con lắc nhằm phát hiện thuốc độc trong thức ăn dành cho mình, cũng như đã cho phủ giấy điều lên hết thẩy các đèn đường nhằm trừ khử nạn dịch sốt tinh hồng nhiệt. Bức tượng của Tướng Francisco Moraz'n dựng ở quảng trường chính Tegucigalpa thật ra lại là của Thống chế Ney, sắm được từ một kho chứa tượng điêu khắc đã qua sử dụng ở Paris.
.
Mười một năm trước, nhà thơ Chilê Pablo Neruda, một trong những nhà thơ xuất sắc của thời đại chúng ta, đã từng vén mở sự thật cho quí vị cử tọa đây, qua bài diễn từ của ông. Kể từ bấy, những người Âu châu có thiện ý - và đôi khi cả những kẻ ác ý nữa - đã được đánh động mãnh liệt hơn bao giờ hết bởi những tin tức kinh hoàng của châu Mỹ La Tinh, cái vương quốc bao la toàn những đàn ông bị ma ám cùng những phụ nữ lẫy lừng mà thói bướng bỉnh ngoan cố vô hạn đã trở thành huyền thoại ấy. Chúng tôi chưa được nghỉ ngơi lấy một chốc lát nào. Một vị tổng thống đầu óc sáng tạo táo bạo, cố thủ trong cái dinh thự đang cháy rực của ngài, đã chết trong lúc một thân một mình chiến đấu chống lại cả một đạo quân; và hai tai nạn máy bay đáng ngờ kia, vẫn chưa ai giải thích được, đã khiến một vị tổng thống dũng cảm khác, cùng một chiến sĩ phe dân chủ, người đã từng phục hồi phẩm giá cho dân tộc mình, phải đoản mệnh. Ðã có năm trận chiến và mười bẩy cuộc đảo chánh quân sự; cũng đã nẩy nòi ra được một tên độc tài quỉ quyệt nhân danh Chúa thực thi chính sách diệt chủng đầu tiên ở châu Mỹ La Tinh đối với các nhóm sắc tộc. Cùng lúc, hai mươi triệu trẻ con châu Mỹ La Tinh đã chết trước khi đầy tuổi - nhiều hơn số trẻ chào đời ở châu Âu tính từ 1970. Con số những người mất tích do đàn áp đã đạt gần một trăm hai mươi nghìn; cơ sự này có lẽ rồi sẽ chẳng ai kê khai nổi toàn bộ cư dân của Uppsala. Vô số phụ nữ bị bắt bớ trong lúc bụng mang dạ chửa đã cho con mình chào đời trong các nhà tù ở Achentina, dù vậy chẳng ai biết được gì về chỗ ở lẫn lai lịch của con cái họ, những đứa đã được lén lút nhận làm con nuôi hoặc gửi vào cô nhi viện theo lệnh các nhà cầm quyền quân sự. Chính vì toan tính cải cách mà gần hai trăm nghìn người đã chết trên toàn châu lục, cũng như hơn một trăm nghìn người đã mất mạng trong ba quốc gia nhỏ bé và xấu số ở Trung Mỹ: Nicaragua, El Salvador và Guatemala. Nếu điều này đã xảy ra ở nước Mỹ, con số tương ứng sẽ là một triệu sáu trăm ngàn cái chết bạo liệt trong vòng bốn năm.
.
Một triệu người đã trốn khỏi Chilê, một quốc gia có truyền thống hiếu khách - nghĩa là, mười phần trăm dân số. Uraguay, một xứ sở tí hon chừng hai triệu rưởi dân, vốn tự xem mình là đất nước văn minh nhất châu lục, cũng đã có cứ năm công dân thì hết một bị lưu đầy. Kể từ 1979, cuộc nội chiến ở El Salvador đã sản sinh ra gần như cứ mỗi hai mươi phút một người tị nạn. Nếu một xứ sở nào chứa toàn những kẻ bị phát vãng hoặc bị buộc phải di cư từ châu Mỹ La Tinh, xứ sở ấy sẽ có một dân số đông hơn của Na Uy.
.
Tôi dám cho rằng chính cái hiện thực ngoại cỡ này của châu Mỹ La Tinh, chứ không phải sự biểu đạt văn chương của nó, mới đáng để Viện Hàn Lâm Văn Học Thụy Ðiển lưu tâm. Một hiện thực không phải trên giấy, mà sống động trong chúng tôi, và quyết định từng khoảnh khắc một của vô vàn cái chết mỗi ngày của chúng tôi; chính nó đã nuôi dưỡng cái ngọn nguồn sáng tạo không bao giờ no thoả, đầy sầu não cùng vẻ đẹp, mà từ đó cái gã người Colombia lang thang và hoài cổ trước mắt quí vị đây chỉ là một kẻ vô tích sự nữa mà số phận đã chọn lấy. Là thi nhân hay hành khất, nhạc công hay tiên tri, chiến binh hay kẻ vô lại, - toàn thể tạo vật của cái hiện thực ngoài vòng cương tỏa ấy, - chúng tôi chẳng phải cầu viện gì nhiều đến óc tưởng tượng; trái lại, vấn đề then chốt của chúng tôi chính là thiếu phương tiện qui ước để diễn đạt cái hiện thực ấy sao cho người ta tin được. Ðiều này, thưa quí vị, chính là điểm khó khăn nhất trong nỗi cô đơn của chúng tôi.
.
Và nếu như tất cả những nỗi khó nhọc này, mà bản chất của chúng chúng ta đều chia sẻ, có ngăn trở chúng tôi, thì hoàn toàn dễ hiểu rằng những tài năng sáng suốt ở phần bên này của thế giới, những kẻ chưa hết ngây ngất suy tưởng về những nền văn hóa của riêng mình, lẽ ra phải nhận thấy họ không có phương tiện thích đáng nào để diễn giải chúng tôi cả. Lẽ tự nhiên, họ cứ khăng khăng đo chúng tôi bằng những thước đo dành riêng cho họ, mà quên rằng những tác hại của cuộc sống đối với mỗi người mỗi khác, và cuộc truy tìm lai lịch của chúng tôi cũng gian khổ và đẫm máu y như của họ vậy. Sự diễn dịch cái hiện thực mà chúng tôi sống bằng những mô hình không phải của chúng tôi chỉ khiến chúng tôi trở nên xa lạ hơn, kém tự do tự tại hơn, và cô đơn hơn bao giờ hết.
.
Châu Âu khả kính của chúng ta có lẽ sẽ nhậy bén tinh tế hơn nếu như họ chịu khó nhìn hình ảnh của chúng tôi qua quá khứ của chính họ. Phải như họ nhớ lại rằng Luân Ðôn đã mất ba trăm năm mới dựng lên được bức tường thành đầu tiên của mình, và thêm ba trăm năm nữa mới có được một giám mục; rằng La Mã đã lao động khổ sai trong một tình trạng bấp bênh ảm đạm suốt hai mươi thế kỷ, mãi cho đến khi một vị vua kia neo được nó vào lịch sử; và rằng cái dân tộc Thụy sĩ đầy an bình hôm nay, những người đang cung cấp cho chúng ta đủ thứ phó mát đằm thắm cùng những đồng hồ đeo tay chính xác đến độ vô cảm, xưa đã từng là lính viễn chinh đánh thuê, làm vấy máu châu Âu vào mãi cuối thế kỷ XVI. Ngay cả ở giai đoạn hoàng kim của thời kỳ Phục Hưng, mười hai nghìn quân lê dương đã ăn lương của các tập đoàn đế quốc để cướp bóc, tàn phá La Mã, cũng như đâm chết tám nghìn cư dân của nó.
.
Tôi không có ý làm hiện thân cho những ảo tưởng của Tonio Kröger, mà những ước mơ kết hợp một phương Bắc đạo hạnh với một phương Nam đam mê đã được Thomas Mann tán dương cũng ở diễn đàn này năm mươi ba năm trước. Nhưng tôi thật sự tin rằng những người Âu châu sáng suốt, những người, cũng trên diễn đàn này, tranh đấu cho một quê hương công chính và nhân đạo hơn, sẽ có thể giúp chúng tôi hữu hiệu hơn rất nhiều, nếu họ chịu khó xem lại cách nhìn của mình đối với chúng tôi. Lòng khăng khít với những ước mơ của chúng tôi sẽ không giúp chúng tôi cảm thấy bớt cô đơn, bao lâu nó không được vận dụng thành hành vi cụ thể, hỗ trợ hợp pháp cho hết thẩy những dân tộc nào đang nuôi ảo tưởng sẽ có được một cuộc sống riêng do thế giới phân phát cho.
.
Châu Mỹ La Tinh không muốn và cũng không có lý do gì để làm một con rối không có nổi ý chí riêng, cũng không hề mơ tưởng rằng cuộc truy tìm nền độc lập cũng như tính độc đáo của mình lại trở thành một tham vọng kiểu Tây phương. Tuy nhiên, những tiến bộ về hàng không hàng hải vốn giúp thu hẹp khoảng cách giữa châu Mỹ và châu Âu dường như, trái lại, đã tô đậm thêm sự xa cách của chúng tôi về phương diện văn hóa. Tại sao sự độc đáo vốn được phú một cách dễ dàng cho chúng tôi trong văn học, lại khước từ chúng tôi một cách đầy ngờ vực trong những nỗ lực nhọc nhằn nhằm cải tạo xã hội mình đến thế? Tại sao lại cho rằng cái công lí xã hội mà những người châu Âu tiến bộ đã cố công tìm cho đất nước họ lại không thể cũng là mục tiêu của châu Mỹ La Tinh, với những phương pháp khác, trong những điều kiện khác? Không, chính bạo lực cũng như nỗi đau không đo đếm xuể trong lịch sử chúng tôi là hậu quả của bất công cùng những cay đắng câm lặng đã bao đời, chứ chẳng phải do một âm mưu nào được hoạch định từ hàng vạn dặm ngoài xứ sở của chúng tôi cả. Song nhiều nhà lãnh đạo và (nhà) tư tưởng châu Âu đã tưởng thế, với sự ngây thơ ấu trĩ của những bậc cao niên, những người đã quên mất tuổi xuân thừa mứa và hiệu quả của mình, làm như không thể có được một chọn lựa nào khác hơn là phải sống dưới quyền sinh sát của hai bá chủ thế giới vậy. Ðiều này, thưa quí vị, lại chính là tầm vóc nỗi cô đơn của chúng tôi.
.
Mặc dù thế, chúng tôi đáp lại sự áp bức, cướp bóc, và sự bỏ mặc, bằng chính cuộc sống của mình. Chẳng phải lụt lội hay dịch bệnh, nạn đói hay thảm họa nào, thậm chí cũng không phải chiến tranh triền miên từ thế kỷ này sang thế kỷ khác đã làm giảm được ưu thế kiên trì của sự sống đối với cái chết. Một ưu thế không ngừng tăng lên và tích cực hơn: mỗi năm, sinh suất vượt hơn bẩy mươi tư triệu người so với tử suất, con số đủ để làm tăng dân số New York mỗi năm gấp bẩy lần. Phần lớn các sinh suất này là ở các nuớc nghèo tài nguyên thiên nhiên nhất, cố nhiên là bao gồm cả châu Mỹ La Tinh. Ngược lại, những nước phồn vinh nhất đã thành công trong việc tích lũy năng lực hủy diệt đủ để làm xoá sổ một trăm lần hơn, không chỉ hết thẩy những ai đã từng hiện hữu trên đời, mà toàn bộ mọi sinh vật đã từng tồn tại trên hành tinh đầy bất hạnh này.
.
Vào một ngày như hôm nay, nhà văn bậc thầy William Faulkner của tôi đã phát biểu: "Tôi từ chối chấp nhận sự tàn lụi của con người". Tôi sẽ hóa ra bất xứng với chỗ đứng này, nơi đã từng được dành cho ông, nếu như tôi lại không hoàn toàn ý thức được rằng cái bi kịch lớn lao mà ông đã từ chối thừa nhận cách đây ba mươi hai năm ấy, giờ đây, lần đầu tiên kể từ khởi nguyên của lịch sử loài người, chẳng là gì khác hơn một điều khả hữu giản đơn đối với khoa học. Ðối mặt với thực tế đáng sợ này, mà hẳn dường như đã từng chỉ là một điều không tưởng trong suốt lịch sử loài người, chúng ta, những kẻ sáng tạo nên những câu chuyện kể, những kẻ sẵn sàng tin vào mọi sự, cảm thấy có quyền tin rằng vẫn còn kịp để tham gia sáng tạo nên điều không tưởng trái ngược lại. Một điều không tưởng mới mẻ và trọn vẹn về cuộc sống, ở đó không còn ai được phép quyết định thay cho kẻ khác cái cách họ phải chết, ở đó tình yêu sẽ nên hiện thực và hạnh phúc trở thành khả hữu, và ở đó những chủng tộc bị kết án một trăm năm cô đơn sẽ lại có được, cuối cùng và mãi mãi, một cơ may thứ hai trên mặt đất này.
.
.
Nguồn: http://www.nobel.se/literature/laureates/1982/marquez-lecture.
.
.
.

2009-06-24T22:33:00.000-07:00

.
.

XIẾC
.

.
.
BÁT CÚ 6-TRONG-1, TẠI SAO KHÔNG?
http://www.hopluu.net/default.aspx?LangID=38&tabId=498&ArticleID=663
http://archive.damau.org/index.php?option=com_content&task=view&id=1601&Itemid=10248
.
.
.
Năm 2003 Nhà Xuất Bản Văn Học phát hành quyển “HÀN MẶC TỬ - THƠ và ĐỜI” do ông Lữ Huy Nguyên sưu tầm và tuyển chọn, “căn cứ vào các tài liệu của Chế Lan Viên, Quách Tấn, Quỳnh Giao, và Trần thị Huyền Trang”, ở trang 10 có bài thất ngôn bát cú “Cửa Sổ Đêm Khuya”, trích từ “Lệ Thanh Thi Tập”:

. . . . . . . . . . .CỬA SỔ ĐÊM KHUYA

. . . . . Hoa cười nguyệt rọi cửa lồng gương
. . . . . Lạ cảnh buồn thêm nỗi vấn vương
. . . . . Tha thướt liễu in hồ gợn sóng
. . . . . Hững hờ mai thoảng gió đưa hương
. . . . . Xưa người nhớ cảnh tình lai láng
. . . . . Vắng bạn ngâm thơ rượu bẽ bàng
. . . . . Qua lại yến ngàn dâu ủ rũ
. . . . . Hòa đàn sẵn có dế bên tường

Bên dưới bài thơ là hơn nửa trang chú thích, nguyên văn:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bài này có thể đọc 6 cách: xuôi, ngược, bỏ 2 chữ sau đọc xuôi, đọc
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ngược, bỏ 2 chữ trước đọc xuôi, đọc ngược. Dẫn ra vài cách để
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . làm ví dụ:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bỏ 2 chữ đầu mỗi dòng thơ, rồi đọc xuôi:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nguyệt rọi cửa lồng gương
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Buồn thêm nỗi vấn vương
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Liễu in hồ gợn sóng
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mai thoảng gió đưa hương
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nhớ cảnh tình lai láng
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ngâm thơ rượu bẽ bàng
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Yến ngàn dâu ủ rũ
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sẵn có dế bên tường

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Hay bỏ 2 chữ cuối mỗi dòng thơ, rồi đọc ngược:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dế có sẵn đàn hòa
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dâu ngàn yến lại qua
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rượu thơ ngâm bạn vắng
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tình cảnh nhớ người xưa
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gió thoảng mai hờ hững
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Hồ in liễu thướt tha
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nỗi thêm buồn cảnh lạ
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cửa rọi nguyệt cười hoa

. . . . . . . . . . . . . . .. . . . . (hết trích)

Độc giả có thể thấy ngay chú thích này là hoàn toàn sai, vì rõ ràng 2 bài ngũ ngôn trên chỉ có thể đọc theo 1 chiều như đã dẫn, chứ không thể theo chiều nào khác nữa: Các chữ cuối của các câu nhất, nhị, tứ, lục, và bát, đọc ngược từ dưới lên, theo chiều từ trái sang phải, cụ thể là các chữ SẴN - YẾN - NHỚ - LIỄU - NGUYỆT (ở bài ngũ ngôn thứ nhất), cũng như các chữ CỬA - NỖI - GIÓ - RƯỢU - DẾ (bài hai), không hề hiệp vận.

Tiếng Việt, với khả năng hy hữu cho phép đảo ngược trật tự các từ trong câu mà vẫn có nghĩa trong một số trường hợp, được vận dụng để tạo nên những văn bản gây ngạc nhiên thú vị, đặc biệt là với thơ vần. Ý tưởng làm ra một bài thơ với 6 cách đọc, như được mô tả trong phần chú thích trên của NXB Văn Học, thật sự là một ý tưởng mới và thách thức, song rất tiếc bài thơ dùng để minh họa nó đã không đạt yêu cầu. Dẫu sao, một ý tưởng (nghệ thuật) như thế không phải để cho chúng ta bỏ mặc cách uổng phí; thực hiện nó cho trọn là điều rất đáng làm, nhất là đối với những kẻ có lòng yêu tiếng Việt. Và, một người bạn tôi (bút danh Pierre Bùi) là người đầu tiên đã làm nó; hắn đã viết 3 bài Bát Cú 6-trong-1, cho phép đọc 6 cách, chính xác như đã mô tả (*). Tôi mạn phép dẫn dưới đây:

Bài 1:
.
. . . . . . . . . . MÙA SAY . . (1981)

. . . . . Qua ngày gió mãi gọi hồn ơi
. . . . . Biết có ai tìm lại hỏi ai
. . . . . Loe nắng ngõ hồng phơi lá rụng
. . . . . Bạt mưa thềm trắng giãi sương trôi
. . . . . Xa trời đỏ héo chờ năm tháng
. . . . . Vắng cảnh vàng phai đợi phút giây
. . . . . Thơ thẩn ngó hoài ta cửa trước
. . . . . Mùa sang tỏa lạnh khói non ngoài

Bài 2:
.
. . . . . . . . . . LẶNG VẮNG . ..(1974)

. . . . . Đêm về ngả bóng đợi kia rồi
. . . . . Mặc những đời rong ruổi nổi trôi
. . . . . Nằm lại nữa tàn sương phách ấy
. . . . . Dậy chưa thôi lạnh khói hồn ai
. . . . . Âm vang nhã nhạc hoài bừng vỡ
. . . . . Ngắt lặng trầm hương mãi thoảng rơi
. . . . . Tìm đến đã vàng trăng khuất nẻo
. . . . . Hiên ngoài trở giấc gọi lòng nguôi

Bài 3:
.
. . . . . . . . . . X HUẾ . . . (11/2006)

. . . . . Điên chừ ngả ngốn quậy mi coi
. . . . . Mót quá tau mò tới đặng chơi
. . . . . Lỳn vọc có mô răng hở chúa
. . . . . Kặk mơn khôông phải vậy a trời
. . . . . Rêm mou rứa cạ hoài eng khoái
. . . . . Quíu đýt ri đeo mãi ả đòi
. . . . . Ghiền nữa nớ làm ni róng riết
. . . . . Thèm ai ngọ với ngoạy chau ơi
.
Hai bài trên người bạn tôi làm đã lâu rồi, nhưng không gửi báo nào, vì xem chúng không hợp thời nữa; tuy vậy, Tết rồi tình cờ đọc được ấn phẩm nói trên của NXB Văn Học, với lời chú thích tắc trách của người làm sách, hắn đã đồng ý để tôi nêu nhận xét phản hồi, cũng như dẫn lại những sản phẩm của hắn, làm thí dụ minh họa.

BÙI HOẰNG VỊ
Saigon, 3/2007

(*) http://bhvsg.blogspot.com/2009/06/blog-post_23.html
Chú thích: Minh họa của DAD, báo Thanh Niên
.
.
.